Onderzoek: Veel reizigers zien in nachttrein alternatief voor vliegtuig

Tot 60 procent van de reizigers die in de ochtend ergens moeten zijn, zijn bereid om de nachttrein te overwegen als alternatief voor het vliegtuig. Dat blijkt uit onderzoek van Martijn Heufke Kantelaar, die vorige week op dit onderwerp aan de TU Delft is afgestudeerd. Uit het onderzoek blijkt verder dat privacy en comfort belangrijker zijn dan het prijskaartje van de nachttrein.

Tijd op bestemming maximaliseren

Hoe de nachttrein scoort bij mensen die niet om een bepaalde tijd ergens hoeven te zijn, is niet onderzocht. Barth Donners, adviseur duurzame mobiliteit, heeft vanuit Royal HaskoningDHV het onderzoek begeleid. Volgens Donners is de groep die ‘s ochtends ergens moet zijn best groot. “Ongeveer 15 à 20 procent van de reizigers wil ‘s ochtends ergens zijn”. Hij wijst erop dat ook recreatieve reizigers vaak een tijdsvoorkeur hebben. “Die proberen hun tijd op de bestemming vaak te maximaliseren.”

Comfort en privacy belangrijker dan prijs

De nachttrein hoeft niet goedkoper te zijn dan het vliegtuig. “Mensen hechten het meeste waarde aan het comfort en de privacy die de nachttrein te bieden heeft”, aldus afstudeerder Martijn Heufke Kantelaar. “Prijs speelt ook een rol, maar in mindere mate dan comfort en privacy”, legt hij uit. Hij vervolgt: “Uit het onderzoek blijkt zelfs als het comfort minimaal is, reizigers minder vaak voor de nachttrein kiezen. Ook als de nachttrein goedkoper is dan het vliegtuig.”

Verrassend

Met andere woorden: de nachttrein hoeft niet op het gebied van prijs te concurreren met de low-cost airlines. Een verrassende uitkomst, vindt Heufke Kantelaar. “Veel mensen hebben de opvatting dat de nachttrein moet concurreren met goedkope nachtbussen of de allergoedkoopste vliegtickets, maar dat is dus niet zo.”

Privacy belangrijker dan luxe

Het comfort wordt voor het grootste deel bepaald door de mate van privacy. Nederlanders vinden het aantal mensen waarmee een coupé gedeeld moet worden dus erg belangrijk. Zo geven respondenten de voorkeur aan een basis nachttrein waarbij je de coupé deelt met slechts één persoon, in plaats van een luxe nachttrein met douches, een restauratiewagen en andere faciliteiten, maar met coupés die je met vijf anderen deelt.

Lange reistijd geen probleem

De nachttrein heeft een veel langere reistijd dan het vliegtuig, maar ook dat ervaren reizigers niet als vervelend. “Dat komt doordat de reistijd in een nachttrein anders ervaren wordt”, legt Donners uit. Een reistijd van 12 tot 14 uur vinden reizigers bij een nachttrein prima.

Zakelijke reizigers ook geïnteresseerd

Vrijetijdsreizigers hebben het meeste interesse in de nachttrein, maar ook zakelijke reizigers hebben interesse. “Ongeveer de helft van de zakelijke reizigers is bereid de nachttrein te overwegen”, vertelt Donners. Het onderzoek heeft plaatsgevonden met medewerking van NS. In totaal hebben 800 reizigers meegewerkt aan het onderzoek. “Dat is voor een wetenschappelijk rapport heel veel”, zegt Heufke Kantelaar.

Nightjet in de toekomst naar Amsterdam?

NS heeft interesse om samen met de ÖBB een nachttrein naar Oostenrijk te realiseren. “Dit onderzoek geeft ons waardevolle informatie voor onze strategie op het gebied van internationale treinverbindingen”, vertelt Jet van de Kar, implementatiemanager bij NS International. Of er ook echt een nachttrein naar Oostenrijk komt is nog niet duidelijk. NS en ÖBB stellen dat een subsidie noodzakelijk is om de Nightjet Düsseldorf – Wenen / Innsbruck naar Nederland te verlengen.