Zeeuwse scholen vragen rechter ERTMS-test te verbieden – 20 mei uitspraak
14 apr 2026 13:35
De test met het nieuwe spoorbeveiligingssysteem ERTMS moet in 2029 niet in Zeeland, maar elders worden gehouden. Dat betoogde de Stichting Scholierenvervoer Zeeland (SSZ) dinsdag in de rechtbank in Den Haag. Volgens de Zeeuwse scholenorganisatie, die de ov-belangen behartigt van studenten en docenten, is de impact van deze proef onevenredig groot.
De stichting vroeg de rechter dinsdag in een kort geding de proef in Zeeland te verbieden. “De bereikbaarheid in deze regio is al zo kwetsbaar, met maar één treinverbinding en één snelweg”, aldus de advocaat van SSZ. De rechter doet op 20 mei uitspraak in de zaak.
Brede belangenafweging gedaan
Volgens de advocaten van de Staat is ‘na een brede belangenafweging’ en met ‘ongelooflijke zorgvuldigheid’ voor Zeeland gekozen als tweede proeftraject. Eerst wordt tussen Harlingen en Leeuwarden getest met het Europese systeem. “Het staat niet ter discussie dat de buitendienststelling vervelend is voor scholieren en ongemak en beperkte aanvullende reistijd met zich meebrengt. Maar het staat ook niet ter discussie dat het noodzakelijk is om ERTMS uit te rollen op het Nederlandse spoor. Daarvoor moet deze test gebeuren”, betoogde de landsadvocaat.
Maandenlang geen trein
De staatssecretaris voor openbaar vervoer besloot in 2024 om het traject Goes – Vlissingen aan te wijzen voor een test met ERTMS. Het is de bedoeling dat hier in 2029 gedurende drie tot vier maanden geen passagierstreinen rijden, om het systeem aan te leggen en te testen. In de maanden daarna kunnen kinderziektes tot verstoringen in de dienstregeling leiden, zo is de verwachting.
Vooral scholieren en studenten met trein
Per dag reizen zo’n 3000 mensen over de Zeeuwse Lijn, voornamelijk scholieren en studenten. Zij moeten tijdens de proef gebruikmaken van vervangend busvervoer, wat langere reistijd betekent. Ook komen er extra ov-fietsen. “Zeeuwse scholen hebben de afgelopen jaren met krimp te maken. En er zijn enorme personeelstekorten in het onderwijs”, zegt Rinus de Rijder, directeur van een mbo-college in Goes, namens SSZ. De scholen vrezen dat studenten en docenten kiezen voor scholen in bijvoorbeeld Antwerpen, Breda of Rotterdam als ze straks maandenlang niet met de trein kunnen reizen.
Eerder kwam er vanuit de provincie Zeeland protest tegen de proef maar de provincie heeft die weerstand al laten varen en werkt samen met het ministerie aan maatregelen voor alternatief vervoer.
© Treinreiziger.nl / ANP
Ik ben wel benieuwd hoe ze dat elders hebben gedaan, bijvoorbeeld in België waar het volgens mij al landsbreed is uitgerold…
Voor zover ik weet was er niet een bepaald type testtraject. Maar gewoon een traject wat omgebouwd is. Het begon wel op de HSL in België.
Het gaat niet zo zeer om testen met ETCS, dat doet men nu al op de Hanzelijn en Amsterdam – Utrecht. Het gaat om het testen met het nieuwe beveiligingssysteem dat wissels, seinen, bruggen en overwegen beveiligt. Nederland heeft gekozen voor een diepe integratie van ERTMS met het centrale beveiligingssysteem, waar andere landen bestaande beveiligingssystemen hebben uitgebreid met ETCS. Hierdoor was de testperiode in die landen korter, maar die landen hebben straks waarschijnlijk ook minder functionaliteit.
Weet dat in België nog dual signalling is. Weet niet waar naast ERTMS ook TBL is. Maar denk dan vooral aan Antwerpen – Mechelen – Schaarbeek.
Want heeft de L trein Roosendaal – Puurs ERTMS?
In Nederland willen ze eenzijdig ATB gefaseerd vervangen door ERTMS. Hopen dat er niet teveel kinderziektes zullen zijn.
Maar het wordt tijd dat ze er eens aan beginnen nu er steeds meer ERTMS treinen zullen zijn.
Want heeft de L trein Roosendaal – Puurs ERTMS?
Nee beide, maar dat is omdat het nederlandse deel van het spoor nog TBL heeft.
Nou in Nederland willen ze vooral overwegen testen. TBL, en emtrs gebruikten assentellers (die via magnetisme meten of een trein langskomt) om treinen te “zien”.
ATB “ziet” treinen door een klein beetje stroom op de rails te zetten. Rijdt een trein langs, dan loopt de stroom via de wielen en as, van de ene rails naar de andere.*
En of deze nieuwe manier van detectie goed gaat met overwegen willen ze gaan testen. (De huidge routes met EMTRS (de hsl, betuweroute, hanzelijn en Amsterdam-Utrecht lijn hebben allemaal geen overwegen))
Wat ik alleen niet snap is dat ze niet gewoon een “overweg” maken bij de Hanzelijn en daar ‘s nachts alle testen doen.
‘S nachts rijden daar toch praktisch geen treinen. (En de icng kan ook testritten doen onder emtrs op de betuweroute, hsl of Amsterdam-Utrecht
*ATB EG gebruikt dan ook die stroom om te communiceren met de trein, ATB NG gebruikt balises en radiosignalen, net zoals TBL en EMTRS. (en werkt daarom ook met wisselstroom (die anders het signaal kan verstoren)).
Let wel dat Nederland al een flinke tijd de gevolgen de remmende voorsprong kampt. Zo was Nederland er vroeg bij met electrifisering van het spoor met als oogst de nu veel te lage 1,5KV op de bovenleiding alsmede de verouderde ATB systeem, omdat Nederland sinds Harmelen het ATB systeem versneld heeft uitgerold. Door het nu wel goed te doen kunnen ze in de toekomst sneller profiteren van een dichter achtereen kunnen rijden of zelfs volledig automatisch kunnen rijden.
De directeur van het MBO in Goes lijkt de situatie toch enigszins te overdrijven. Een student van zijn school gaat echt niet helemaal naar Breda of Antwerpen of zelfs Rotterdam. Dan is die student heel wat langer onderweg dan wanneer hij/zij tijdens de buitendienststelling met de trein vervangende bus moet. Daarmee bagatelliseer ik overigens niet de gevolgen voor de Zeeuwen op het traject Goes – Vlissingen. Natuurlijk zijn die vervelend.
Het probleem ligt niet zozeer in Goes, maar vooral in Middelburg en Vlissingen. Studenten die tussen Goes en Roosendaal wonen, moeten in dit geval de afweging maken: willen ze in 2029 dagelijks met de bus reizen, of kiezen ze liever voor studeren in Breda, Antwerpen of Roosendaal?
Het probleem dat de directeur schetst is valide, maar niet voor zijn school. Studenten tussen Vlissingen en Goes hebben namelijk nauwelijks alternatieven en kunnen feitelijk geen kant op, en tussen Goes en Roosendaal spelen er geen problemen.
Zeeland is wel veel rustiger qua reizigers dan de rest van het land en ik begrijp volkomen dat ze voor dat traject hebben gekozen. Het zijn veel jonge reizigers die veel makkelijker met de bus kunnen en beweren dat er andere trajecten zijn waar je dat zou kunnen doen is totaal niet een valide argument. De reiziger aantallen zijn daar of 3x zo hoog of er is geen echt alternatief traject. Nederland heeft nu eenmaal niet een blik met trajecten dat je open trekt en zegt “joh dat kan wel daar want 10min langer reizen en je reist er om heen”. Deze directeur heeft vooral een praatje van “not in my backyard” maar ook Zeeland profiteert op den duur van dit systeem. Mocht je het inderdaad overwegen het ergens anders te doen zijn daar vast ook genoeg (zinloze) argumenten te bedenken waarom het daar niet zou moeten. Het is dus het probleem verschuiven en je treft sowieso “veel” meer reizigers.
Je kunt je waarschijnlijk voorstellen dat het systeem testen op een traject met omreisroutes minder impactvol is. Omgeleide treinen zijn ver te verkiezen boven busvervoer. Dankzij de omgeleide treinen is de impact van de lange stremming tussen Zwolle en Almelo uiteindelijk ook beperkt gebleven. .
Er zijn genoeg trajecten met omreismogelijkheden en weinig tussenliggende stations. Ik weet verder niet welke criteria gelden voor een goed traject. Misschien zou Amersfoort- Apeldoorn geschikt kunnen zijn. Of Baarn-Den Dolder, Utrecht Overvecht – Hilversum, Tilburg – Den Bosch, of Zutphen – Hengelo. De trajecten met “je reist er redelijk gemakkelijk omheen” zijn er genoeg. Of ze geschikt zijn, dat is een tweede.
De Zeeuwen worden al jarenlang geplaagd door veel verstoringen op die spoorlijn waardoor er treinen uitvallen of er soms urenlang uberhaupt niets rijdt. En dan zijn ze in de nabije toekomst ook nog eens maanden op een bus I.p.v. trein aangewezen. En dat voor het miljardenproject ERTMS dat met zoveel vertraging en onhandigheid van start gegaan is dat het wel moet gaan uitdraaien op een debacle van vergelijkbare omvang als de HSL-Zuid en de Betuweroute. Ik heb het te doen met de Zeeuwen.
“De test met het nieuwe spoorbeveiligingssysteem ERTMS moet in 2029 niet in Zeeland, maar elders worden gehouden.”
Not in my backyard.
Elders waar er WEL genoeg uitwijkmogelijkheden zijn. In Zeeland ben je gewoon de pineut als er werkzaamheden zijn op het spoor of ergens op de wegen (zoals nu bij de Vlaketunnel).
Dat er minder reizigers zijn, betekent niet dat de impact kleiner is, integendeel. Deze groep wordt bij verstoringen juist disproportioneel hard geraakt ten opzichte van reizigers in bijvoorbeeld de Randstad.
Het is in een bepaalde periode. Natuurlijk kan je daarmee de overlast niet bagatelliseren.
Maar als ERTMS daarna zal worden uitgerold zullen velen profijt hebben. Natuurlijk zal Zeeland daar last van hebben. En de rest niet. Dat is een gegeven.
Maar we kunnen niet daar sentimenteel over doen. Want dan zal er waarschijnlijk nergens getest kunnen worden.
Wat mij betreft had er op de Hanzelijn getest mogen worden. Maar de provincie Flevoland wilde het niet.
In ons overbevolkte land met 18 miljoen mondige burgers wordt er snel geprotesteerd. Velen willen inbreng.
Democratie is prima. Maar het kan te ver doorschieten. Waardoor aanleg van infrastructuurprojecten soms eindeloos kan duren. In die tijd hebben ze in China al 10 HSL met een lengte van minstens 1000 kilometer aangelegd.
Geef ze in Zeeland weinig kans om het testen van ERTMS tegen te houden. Het belang van velen in Nederland weegt zwaarder dan een hele kleine minderheid.
Want uitrol van ERTMS zal voor velen voordelen brengen. De capaciteit van het spoornet kan zoal vergroot worden zonder extra infrastructuur aan te leggen. En op sommige delen zal snelheidsverhoging mogelijk zijn.
De rechter zal de belangen gaan afwegen. En de wet toetsen. Geef de
Stichting Scholierenvervoer Zeeland (SSZ) weinig kans.
Want de belangen zijn nl. niet alleen voor groot voor ProRail, NS, overheid en diverse spoor vervoerders. Maar zelfs voor reizigers.
Want met ERTMS kan bijvoorbeeld de capaciteit van het spoor vergroot worden. Mits er niet nieuwe verzakkingen komen.
En deze NIMBY protest succesvol wordt zullen er meer burgers, instanties e.a. een rechtszaak gaan aanspannen. En dan wordt aanleg van infrastructuurprojecten nog lastiger.
En we hebben geen testbaan zoals in Velim waar vele testen gesimuleerd kunnen worden.
Het lijkt me inderdaad een volkomen kansloze rechtszaak.
Tja geen enkele provincie gaat hiermee blij zijn, het moet toch ergens gedaan worden.
Ze krijgen er uiteindelijk wellicht wel profijt van terug, als zij als 1ste de nieuwe ERMTS kunnen gebruiken. Kunnen daar uiteindelijk sneller / meer treinen rijden.
Meer treinen voor wie?
Waarschijnlijk niet meer treinen. Er zijn meer treinen gekomen vanwege compensatie. Zeeland kreeg geen compensatie.
Zie rapport Wind in de Zeilen. De snellere extra IC tussen Roosendaal – Vlissingen wordt gecompenseerd. Dan wilt de NS wel drie treinen per uur laten rijden.
Tot dat het geld van Wind in de Zeilen op is.
Correctie: Zeeland kreeg geen compensatie.
Moet zijn: Zeeland kreeg geen kazerne.
Meer treinen laten rijden in Zeeland lijkt me gezien de huidige frequentie en de infrastructuur niet direct een probleem. Sneller laten rijden zal niet kunnen, het spoor is nu eenmaal aan maximum snelheden gebonden zolang er overwegen zijn ..
Dit gaat Zeeland echt geen voordeel opleveren.
interessante rechtzaak. Ik snap het wel. Ergens moet er getest worden en dat soort blabla… er zijn mogelijkheden om het niet zo extreem te doen (klaarblijkelijk zoals België). In Nederland ligt het spoor constant plat “omdat het nu eenmaal moet”. Iets met kind en badwater.
Waarom bij ProRail alles altijd zo klantonvriendelijk moet snap ik ook niet.
zal wel met geld te maken hebben I guess?
De Zeeuwse lijn Vlissingen Roosendaal is de enige passagierslijn van de provincie Zeeland. Veel forensenverkeer, dus planning lijkt me misschien beter rond feestdagen en weekends. Leg speciale snelbusroutes in van Vlissingen via Middelburg en Goes naar Rotterdam Zuidplein of desnoods Spijkenisse Centrum Metro. Vanaf Bergen op Zoom rijdt er dagelijks al een reguliere buslijn van Arriva van en naar Rotterdam Zuidplein. Of houdt de treindienst in ere, zodat een spoor buitendienst kan gaan en op het andere gewerkt kan worden. Kruisingen met tegentreinen kunnen plaatsvinden bij Goes Kruiningen Yerseke en Bergen op Zoom. Als het ene spoor dan gereed is volgt het tweede en laatste spoor! Wel zal dat dan vaak een trein per uur kunnen zijn, met soms een halfuurdienst rond de spitstijden! Zal dat een beter idee zijn?
Wat ik niet snap is dat men wel naar buiten brengt dat men dit traject wil gebruiken om te testen en dat men voor de vervangende faciliteiten in algemeenheden blijft hangen (vervangend busvervoer en fietsen). De vreselijk slechte organisatie van het vervangend busvervoer kennende, had men een volledig uitgewerkt plan klaar moeten hebben op het moment van de keuze voor het traject inclusief contracten met de maatschappijen die het busvervoer uitvoeren zodat men niet op het laatste moment niet weet of men voldoende bussen heeft. Dan kan men daarna fine-tunen. Men moet meer denken van uit het reizigersstandpunt in plaats van dat van de aannemers.