Regionale vervoerders komen met landelijk spoorplan

Woensdagavond hebben de regionale vervoerders (Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia Transport) verenigd in FNM Het Nieuwe Spoorplan aangeboden aan Melanie Schultz van Haegen, minister van Infrastructuur en Milieu. Binnenkort neemt de minister een besluit of het hoofdrailnet wel of niet wordt aanbesteed.

• Bekijk Het Nieuwe Spoorplan (PDF)

De regionale vervoerders claimen een beter resultaat te kunnen leveren dan de Nederlandse Spoorwegen. Daarom willen ze dat ook zij kunnen meedingen naar delen van het spoorwegnetwerk. Ze willen dat het Nederlandse spoor wordt opgedeeld in 3 intercitynetten en 7 stoptreinnetwerken. Zowel de intercity als de regionale netten zouden vervolgens moeten worden aanbesteed. Voor de intercitynetten zijn de vervoerders bereid om geld te betalen, die opbrengsten kan vervolgens geïnvesteerd worden in het stoptreinen netwerk. Per saldo moet het de staat geld opleveren.

Opbrengsten uit intercity's
Het is volgens de bedrijven voor het eerst dat vervoerders geld willen bieden om rendabele intercity's te mogen rijden. De Nederlandse Spoorwegen hoeft behalve een gebruikersvergoeding niet te betalen om de rendabele intercity's te mogen rijden. Maar omdat de staat enig aandeelhouder is van NS, vloeit de opbrengsten van de intercity's nu ook automatisch terug naar de staat.

Efficiënter
Maar volgens de regionale vervoerders kan de winst veel verder omhoog, doordat zij veel efficiënter werken dan NS. Zo zouden ze bijvoorbeeld minder treinen nodig hebben en verwachten de partijen een veel grotere reizigersgroei en een betere punctualiteit.

Betrouwbaarheid 
Op dit moment hebben de regionale vervoerders echter nog het voordeel dat zij bij materieeltekort extra treinen kunnen huren van NS. De bedrijven hebben in de regio inderdaad forse reizigersgroei gerealiseerd, waarbij moet opgemerkt worden dat de provincies daarvoor extra geld beschikbaar hebben gemaakt. De hogere betrouwbaarheid moet ontstaan doordat het spoornetwerk door het Nieuwe Spoorplan minder complex zal zijn.

Nieuwe concessie
De regionale vervoerders willen dat hun spoorplan vanaf 2015 wordt uitgevoerd. In 2015 loopt de huidige concessie af. In de Tweede Kamer lijkt echter een meerderheid om ook na 2015 de concessie opnieuw te gunnen aan de Nederlandse Spoorwegen. Regeringspartij CDA ziet daar echter niet zoveel in. Toevallig is ook CDA Tweede Kamerlid Ger Koopmans ook lid van de Raad van Commissaren van Arriva. Volgens het CDA hebben de nevenactiviteiten als die van Koopmans geen invloed op de beslissingen die het CDA als fractie neemt.

Suboptimalisatie
Mocht de concessie per 2015 toch niet aan NS gegund worden en het spoor volgens het FMN plan aanbesteed worden, dan waarschuwt Ingrid Thijssen - directievoorzitter NS Reiziger - voor chaos en meer vertragingen. In een opinieartikel in NRC Next scheef zij dat het plan van de regionale vervoerders leidt tot suboptimalisatie. "De meeste treinreizigers reizen over de provinciegrenzen heen. Daarom heeft Nederland baat bij een landelijk geïntegreerd spoornetwerk. Als treinen van meer dan één personenvervoerder over één traject rijden, maakt dat het Nederlandse spoorsysteem ingewikkelder" aldus Thijssen.   

Belangstelling
Minister Schultz van Haegen hield zich op de vlakte, maar was uiteraard tevreden met een mogelijke aanbieder erbij: “Het is spannend dat er meerdere partijen zijn die zeggen dat er meer kan en meer mogelijk is. Ik zie aan jullie resultaten dat het wel kan en ik zal het plan met belangstelling lezen.’ De vakbond FNV heeft het plan verworpen. Zij willen dat de NS ook na 2015 de enige vervoerder blijft op het hoofdrailnet.

Onder de video een afbeelding door de FMN gewenste intercitynetwerk en regionetten.

Afbeelding 1: De drie intercityregio's die FMN wenst, de HSL kan als een eventuele vierde regio gezien worden.

Afbeelding 2:
FMN ziet stoptreinen graag verdeelt worden in 7 regio's.