In 2027 meer reizigerstreinen in Nederland – meer opentoegangaanvragen

Er rijden volgend jaar 2,5 procent meer reizigerstreinen over het Nederlandse spoor. Dat meldt spoorbeheerder ProRail dinsdag na het afronden van de capaciteitsverdeling. Er kwamen vooral meer aanvragen voor opentoegangritten dan vorige jaren, maar niet voor iedereen blijkt er plek te zijn.

De extra treinen volgend jaar betreffen volgens ProRail vooral frequentieverhogingen van bestaande verbindingen en een uitbreiding van internationale treinen. Sommige hiervan zijn al bekend. Zo gaat GoVolta een trein naar Parijs rijden en rijdt European Sleeper de nachttrein naar Milaan volgend jaar door Nederland.

In 2027 dertig vervoerders actief

ProRail verdeelde het Nederlandse spoor onder dertig vervoerders. De nieuwe dienstregeling 2027 start 13 december van dit jaar en eindigt op 11 december 2027. De grootste stijging van het aantal ritten is onder het goederenvervoer. Daarvan groeit het aantal ritten met 4 procent.

ProRail noemt geen cijfers voor wat betreft de stijging van het aantal aanvragen voor opentoegangritten. Dat zijn ritten van vervoerders die geen concessie hebben. De meeste internationale treinen vallen onder open toegang, maar er zijn ook vervoerders die bijvoorbeeld in het binnenland naast NS treinen willen rijden. Een voorbeeld is Arriva dat nachttreinen rijdt in open toegang. Keolis maakte vorig jaar bekend in 2027 ook een nachttrein te willen rijden tussen Zwolle en Nijmegen.

Welke vervoerders aanvragen hebben gedaan en voor welke diensten dit was, is niet bekend. ProRail doet nooit mededelingen over welke vervoerder een aanvraag doet en voor welke trajecten dit gebeurt.

Opentoegangritten geweigerd

De spoorbeheerder meldt wel dat verschillende aanvragen voor opentoegangritten geweigerd moesten worden. Daarbij noemt ProRail het traject Groningen – Zwolle waar aangevraagde opentoegangritten botsten met ritten van concessiehouder NS. Volgens de regels hebben de laatste ritten voorrang. Volgens ProRail kunnen er maar een beperkt aantal treinen op dit traject rijden.

Voor de huidige dienstregeling kreeg Arriva een flink aantal ritten toegewezen tussen Groningen en Zwolle. De vervoerder kondigde vervolgens aan hier te gaan rijden, maar heeft dat tot op heden niet gedaan. Volgens Arriva is dit omdat het OV-studentenreisproduct niet geldig is in de treinen die in open toegang rijden.

Minder plek door werkzaamheden

Het verdelen van ruimte op het spoor wordt moeilijker hoe meer aanvragen er komen, maar ook de grote hoeveelheid werkzaamheden op het spoor bezorgt de spoorbeheerder kopzorgen bij de verdeling. ’’Waar we aan het spoor werken, kunnen geen treinen rijden’’, aldus ProRail. ’’Het aantal werkzaamheden groeit doordat veel van de naoorlogse infrastructuur aan vervanging toe is. Bovendien is ons spoor verbonden met omringende landen, waar ook sprake is van meer onderhoud. Dat heeft impact op de binnenlandse planning. Tijdens het verdeelproces zijn ruim 50.000 planconflicten opgelost om tot een uitvoerbare dienstregeling te komen.’’

Volgens ProRail is voor het werk in 2027 wel ongeveer 3 procent minder uren aan incidentele onttrekkingen gepland ten opzichte van 2026. Sommige werkzaamheden vinden wel vaker doordeweeks plaats waardoor de hinder voor reizigers en verladers kan toenemen, aldus de spoorbeheerder.

In toekomst nog meer aanvragen

De vraag naar spoorcapaciteit blijft de komende jaren toenemen, verwacht ProRail. De spoorbeheerder ziet groei van het reizigersvervoer, goederenvervoer, internationale treinverbindingen en nieuwe initiatieven van vervoerders. ’’Tegelijkertijd is de ruimte op het spoor beperkt. Daarom staan de komende jaren belangrijke keuzes op de agenda over de inrichting van de spoorsector, de toetreding van nieuwe vervoerders en de manier waarop spoorcapaciteit wordt verdeeld.’’

Er komen zowel in Nederland als in Europa nieuwe regels aan voor het verdelen van de capaciteit op het spoor. Daarnaast neemt het kabinet begin volgend jaar een besluit over hoe het passagiersvervoer op het Nederlandse spoor moet worden georganiseerd na 2033 als de concessie van NS voor het vervoer op het hoofdspoornet afloopt.

(c) Treinreiziger.nl