Onderzoek naar opties voor elektrificatie spoor in Friesland in Groningen

ProRail start samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincies Friesland en Groningen een onderzoek naar de elektrificatie van de noordelijke regionale spoorlijnen. In het najaar moet gekozen worden of de lijnen geheel elektrisch worden of gedeeltelijk deels met batterijtreinen gereden zullen worden.

De regionale lijnen in het noorden zijn gezamenlijk 250 kilometer lang. Momenteel rijdt Arriva hier met dieseltreinen op de milieuvriendelijkere biobrandstof HV100. Uiterlijk 20250 moeten de lijnen emissievrij zijn maar omdat er in 2035 een nieuwe concessieperiode begint, willen de provincies en het ministerie voor die tijd de elektrificatie geregeld hebben.

Geheel elektrisch of batterijtreinen

Hoewel de provincies Friesland en Groningen eerder zelf hebben aangegeven voor batterijtreinen te willen gaan, onderzoekt ProRail vier ’kansrijke’ opties. Dat zijn elektrische treinen op 1500 volt gelijkstroom, elektrische treinen op 25 kilovolt wisselstroom en dezelfde spanning maar dan met batterijtreinen. Het grote verschil is dat er bij batterijtreinen maar delen van het spoor een bovenleiding hoeven.

Volgens ProRail brengen de partijen in het onderzoek in kaart welke combinatie van materieel en energievoorziening het meest geschikt is. “De scenario’s worden beoordeeld op gevolgen voor infrastructuur, materieel, uitvoering, kosten en toekomstbestendigheid”, aldus ProRail. 1500 volt is de spanning die voor het merendeel van het Nederlandse spoor wordt gebruikt. Alleen op de hogesnelheidslijn en de Betuweroute wordt 25 kilovolt gebruikt dat meer vermogen levert en minder onderstations nodig heeft, maar wel zwaardere transformatoren nodig heeft in de treinen.

Batterijtreinen komen sterk op

Batterijtreinen zijn er nog niet in Nederland, al is er wel eens getest met deze treinen. “In de ons omringende landen rijden ze al en je ziet het concept sterk opkomen”, zegt programmamanager Innovatie en Technologische vernieuwing Michiel Deerenberg van ProRail. “Het grote voordeel is dat je met veel minder laadinfrastructuur toch de stap naar emissievrij rijden maakt. Het belangrijkste verschil tussen batterijtreinen die opladen via 1500V gelijkstroom en 25kV wisselstroom zit daarbij in de oplaadsnelheid, de infrastructuur en het gewicht van de trein.”

Gedeputeerde Matthijs de Vries van de provincie Friesland zegt in een reactie het spoorvervoer ’te willen verduurzamen op een manier die past bij onze regionale lijnen en reizigers’ . Zijn collega van de provincie Groningen Erik Jan Bennema vult aan dat ’de overgang naar emissievrij spoorvervoer vraagt om slimme keuzes in materieel en infrastructuur.’

Laatste dieseltrein in 2042

Ook op verschillende andere trajecten werkt ProRail aan elektrificatie. Op de Maaslijn is het werk hiervoor al in volle gang. Voor andere trajecten staat het werk op het punt te beginnen of studeert ProRail op elektrificatie. Uiteindelijk zal in 2042 de laatste dieseltrein in de gewone dienstregeling rijden.

(c) Treinreiziger.nl