OV ontbreekt in energiecrisismaatregelen van kabinet
20 apr 2026 12:44
Het kabinet neemt op korte termijn geen maatregelen om het openbaar vervoer goedkoper te maken. Dergelijke maatregelen werden verwacht in het maandag gepresenteerde pakket van acties inzake de energiecrisis. Het kabinet trekt bijna 1 miljard euro uit aan andere maatregelen.
Het kabinet meldt wel in gesprek te zijn met de ov-sector ’over mogelijkheden om het ov als alternatief te versterken’. Staatssecretaris Annet Bertram van openbaar vervoer (CDA) heeft dit onlangs al meerdere keren gemeld. Brancheorganisatie OV-NL heeft ook een taskforce opgericht die kijkt naar de mogelijkheden voor een Onderwegpas (gratis reizen voor minima) of een dalurensubsidie.
Meer reiskostenvergoeding
Het kabinet trekt in totaal bijna 1 miljard euro uit aan de maatregelen die de gestegen energieprijzen moeten opvangen. De reiskostenvergoeding voor werknemers wordt verhoogd, de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens wordt gehalveerd en tijdelijk geschrapt voor vrachtwagens. Er komt een noodfonds om de armste huishoudens te ondersteunen en er wordt geld uitgetrokken voor verduurzaming en woningisolatie en een subsidie voor mensen die over willen stappen naar een elektrische auto.
Tweede Kamer wil wel snel maatregelen voor ov
Concrete maatregelen voor het ov ontbreken. En dat is tegen de wens van een groot deel van de Tweede Kamer die onlangs meerdere keren heeft aangeven ook op korte termijn acties te willen zien die het ov betaalbaarder maken. Een plan van GroenLinks-PvdA voor een klimaaatticket van 9 euro per maand voor onbeperkt reizen in de daluren vond veel steun en nadat dit niet mogelijk bleek, werken Kamerfracties nu aan plannen om een NS-abonnement met een Rijksbijdrage voordeliger te maken.
Rover: gemiste kans
Reizigersvereniging Rover stelde onlangs voor de btw op ov-kaartjes (tijdelijk) te schrappen. Maar deze maatregel ontbreekt in de kabinetsplannen. ’’Een gemiste kans’’, zegt Rover-woordvoerder Naomi Geelen. ’’Het is logisch dat een Onderwegpas wat meer tijd kost. Maar een btw-maatregel kan op korte termijn. Daarmee draag je ten eerste iets bij aan de energietransitie en je doet iets voor de betaalbaarheid van het ov.’’
OV-NL laat in een reactie weten dat in de taskforce wordt gekeken naar de ‘betaalbaarheid van het openbaar vervoer op de korte en lange termijn’. De branchevereniging zegt daarnaast dat het ‘noodzakelijk is dat betaalbaarheid van het ov-systeem als geheel wordt meegenomen. ”Zonder duidelijke en structurele afspraken over financiering kunnen ov-bedrijven niet blijven investeren in kwaliteit, capaciteit en toegankelijkheid van het openbaar vervoer.”
OV-NL ziet daarnaast dat de levering van brandstof in het geding kan komen en verwacht in dat geval dat het ov prioriteit krijgt in de toewijzing van brandstof.
Kamer gaat nog over plannen debatteren
De Tweede Kamer debatteert woensdag over de kabinetsplannen. Daarnaast is er donderdagochtend ook nog een debat over de plannen voor het ov waar de Kamerfracties momenteel mee bezig zijn. GroenLinks-PvdA reageerde maandag als eerste dat het pakket van maatregelen onvoldoende is. Fractievoorzitter Jesse Klaver kondigde aan met maatregelen te komen ‘om reizen per trein, bus en auto betaalbaarder te maken’.
© Treinreiziger.nl
Het openbaar vervoer speelt slechts een marginale rol in de totale mobiliteit en heeft daarom ook niet de capaciteit om op korte termijn veel nieuwe reizigers te verwelkomen. Die zouden dan toch maar met uitpuilende bussen en treinen geconfronteerd worden en weer snel afhaken, ondanks een tijdelijk aantrekkelijk tarief. Het ov heeft doorgaans al moeite om haar taak te vervullen – om uiteenlopende redenen – en dan kan niet verwacht worden dat ze daar onder de huidige, bijzondere omstandigheden wel in zou slagen. Het idee zou mooi zijn om het ov op deze manier een extra impuls te geven, maar de praktijk is helaas weerbarstiger.
17% van alle reizigerskilometers noem ik geen marginale rol.
Helemaal als je bedenkt hoe Vroem vroem Diesel het onder bureaucratie en stikstofregels probeert te laten verzuipen. (Zo hebben ze in 2017 de helft van alle stikstofruimte die Prorail had afgepakt en aan rijkswaterstaat gegeven voor extra wegenbouw.)
Waardeloos, maar aan de andere kant zijn kant en klare plannen op zo een korte termijn ook niet te verwachten. Er zal nu hard werk gemaakt moeten worden om een begin te maken met een vervoerstransitie, zoals beginnersmaatregelen als prijs-tijd deals op bepaalde spitslijnen of andere maatregelen om mensen uit de auto en in het OV te krijgen en ik bedoel hier ook gericht op pendelaars.
En laten we de komende zomer een zomer vol OV maken, waar we de dalvoordeel (flex) naar 60% opschroeven en in de vakantiemaanden de middagspits eraf. Ook andere OV aanbiedingen scherper maken en in het zonnetje zetten. Verders bij ieder evenement/ museum/ … een mooie ovpay roze button laten zetten met de tekst ook bereikbaar met…. (bus en treinverbindingen)
We weten dat batterijtechniek ook niet schoon is en electrische auto’s een grotere belasting geven op het volle stroomnet van Nederland. Daarom zou je zeker in drukke bevolkingscentra, zoals de randstad zwaar moeten inzetten op Openbaar Vervoer en duurzame investeringen in het OV gedaan moeten worden, die betaald worden uit de klimaat pot.
Verder zal er als je olieverbruik op wereldschaal wilt beperken iets doen aan de stortvloed van wegwerpartikelen, een ander consumptie gedrag en zelfs het leven op andere waarden baseren dan overconsumptie. Werk zelf in een kringloop en vroeger kwam er veel meer goed spul binnen dan nu en nu steeds meer goedkope wegwerp troep. Zegt iets over hetgeen we met zijn allen kopen.
Sowieso zal er ook werk gemaakt moeten worden aan kernenergie inclusief de research naar betere vormen ervan zoals gesmolten zout reactoren en thorium.