Uitrol ERTMS duurt ruim 30 jaar

Het Nederlandse spoor wordt voorzien van het nieuwe spoorbeveiligingssysteem European Rail Traffic Management System (ERTMS). Dat heeft de ministerraad vrijdag besloten. De uitrol duurt tot en met 2050.

Huidige systeem

Het huidige, analoge systeem is op een aantal plekken meer dan 60 jaar oud en is nog aangelegd met behulp van de naoorlogse Marshallhulp. Dit systeem is aan vervanging toe. Het huidige systeem wordt ATB genoemd. Dit systeem werd na de treinramp bij Harmelen in 1962 versneld doorgevoerd.

Uitrol tot 2050

Al jaren wordt er gesproken over de vervanging. Al in 2012 besloot de ministerraad dat ATB Eerste Generatie vervangen zou moeten worden door ERTMS. Nu is duidelijk dat de eerste stappen de komende tien jaar worden genomen, maar de volledige operatie nog zeker dertig jaar gaat duren. Al benadrukt staatssecretaris Stientje van Veldhoven dat er nog geen vaste planning is. “De programmabeslissing is echter geen blauwdruk van de toekomst: de omvang en looptijd van deze opgave, waar ik samen met de spoorsector voor sta, betekent dat altijd sprake zal zijn van mee- en tegenvallers en onzekerheden, zoals ontwikkelingen in de technologie of de keuzes die andere landen maken” schrijft de staatssecretaris.

ERTMS in Nederland

Met ERTMS wordt een Europese standaard bedoeld voor de beveiliging van het spoor. Er zijn verschillende leveranciers met ieder hun eigen ERTMS producten. In Nederland zijn onder andere de HSL-Zuid, de Betuweroute en de Hanzelijn (Lelystad-Zwolle) al voorzien van ERTMS. Het is de bedoeling dat ERTMS gefaseerd verder wordt uitgerold. In 2030 moeten zeven belangrijke spoorlijnen al voorzien worden met spoorbeveiliging volgens de Europese standaard. Daarvoor is ruim 2 miljard euro gereserveerd.

Werking ERTMS

In Nederland is gekozen voor ERTMS level 2. Seinen langs het spoor zijn straks niet meer nodig. De communicatie verloopt bij de Europese standaard draadloos. Als een machinist de instructies van het systeem niet tijdig opvolgt, kan het systeem op iedere locatie, bij iedere snelheid en op ieder moment ingrijpen door bijvoorbeeld de snelheid van de trein aan te passen of deze tot stilstand te brengen.

Ruimte voor meer treinen

Met ERTMS ontstaat er ruimte voor meer treinen op het spoor. Zeker als er wordt overgeschakeld naar level 3, een optie die de staatssecretaris open houd. Bij level 3 kunnen treinen kort elkaar volgen, nu wordt er in de planning minimaal 3 minuten tussen twee treinen gepland. Kenners geven overigens aan dat met korte seinblokken de opvolgtijd ook al verkort zou kunnen worden.