Nieuwe spoorlijn levert inwoners niet meer werk op – PBL onderzocht effecten van komst Hanzelijn

De aanleg van een nieuwe spoorlijn leidt er niet automatisch toe dat omwonenden meer en betere kansen op een baan hebben. Dat blijkt uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PLB) naar de arbeidsmarkteffecten na de opening van een nieuwe spoorlijn, in dit geval de Hanzelijn. Hiermee haalt het onderzoek de gangbare verwachting onderuit dat nieuwe spoorlijnen de arbeidsmarktkansen van inwoners verbeteren.

In december 2012 opende de nieuwe Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft onderzocht wat dat heeft gedaan met de arbeidsmarktkansen voor inwoners van Dronten. De onderzoekers keken naar de effecten voor de inwoners van Dronten omdat dit de enige plaats was die voor de komst van de Hanzelijn niet was aangesloten op het spoornetwerk. Als de spoorlijn positieve gevolgen heeft voor de arbeidsmarkt dan moet dat in Dronten volgens de onderzoekers zichtbaar zijn.

Aantal inwoners met baan niet gestegen

Maar het onderzoek laat weinig verbetering zien van de arbeidsmarktpositie van de inwoners in Dronten. In het onderzoek werden buurten, waar de spoorlijn het werk beter bereikbaar maakte, vergeleken met andere buurten waar dat niet het geval was. De uitkomst: het aantal inwoners met een baan is niet toegenomen. Ook zijn de mensen niet meer uren gaan werken. ’’Als het doel is de werkloosheid te verminderen, dan lijkt een nieuwe spoorlijn dus geen effect te hebben’’, aldus de onderzoekers.

Werkgelegenheid wordt veelal aangehaald als groot voordeel van de aanleg van een nieuwe spoorlijn. Ook voor de geplande spoorlijnen de Lelylijn tussen de Randstad en Groningen en de Nedersaksenlijn tussen Groningen en Enschede, is de werkgelegenheid een belangrijk criterium. Maar volgens de onderzoekers van het PBL is maar weinig bekend of nieuwe spoorlijnen in het buitengebied ook echt de arbeidsmarktpositie van inwoners verbeteren en daarom is het onderzoek gestart naar de Hanzelijn.

Wellicht meer effect in regio met hogere werkloosheid

De onderzoekers merken op dat de bevindingen van het onderzoek naar de Hanzelijn niet vanzelfsprekend ook gelden voor andere geplande spoorlijnen zoals de Lelylijn en Nedersaksenlijn die beide in het regeerprogramma van het kabinet staan. ’’De gevolgen van een nieuwe spoorlijn voor de arbeidsmarktkansen kunnen groter zijn als deze de ov-ontsluiting verbetert in regio’s waar de werkloosheid hoger is. In Dronten had de meerderheid van de geselecteerde personen al betaald werk voor de ingebruikname van het station.’’

Wel grotere loonstijging na opening Hanzelijn

Het onderzoek wees wel uit dat het gemiddelde uurloon van werkende inwoners toenam sinds de opening van station Dronten. Over de zes jaar na de opening van het station steeg het uurloon gemiddeld 0,34 euro meer dan in de zeven jaren voor de opening. De grotere loonstijging kan komen doordat inwoners door de Hanzelijn nieuwe banen kunnen bereiken die beter betalen of die beter aansluiten bij hun vaardigheden. Maar de onderzoekers plaatsen zelf al vraagtekens hierbij omdat veel inwoners van Dronten een auto hebben waarmee veel van de banen al bereikbaar waren. ’’We kunnen de precieze oorzaak niet achterhalen via onze analyse.’’

Het PBL is een onderzoeksbureau van de overheid dat valt onder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit bureau doet gevraagd en ongevraagd onderzoek dat gebruikt kan worden bij het maken en evalueren van beleid.

(c) Treinreiziger.nl