Vervoerders naar rechter vanwege monopolie NS

De vijf regionale vervoerders verenigd in de Federatie Mobiliteisbedrijven Nederland (FMN) gaan de gunning van het hoofdrailnet aan NS aanvechten. Dat meldt NRC.

Hoofdrailnet

De procedure begint deze maand bij de bestuursrechter. De vervoerders willen er daarna ook hun beklag doen bij de Europese Commissie. De vervoerders maken bezwaar dat NS vanaf 2025 het hoofdrailnet opnieuw voor 10 jaar onderhands gegund krijgt. De spoorbedrijven vinden dat in strijd met de Europese regels.

Weinig nieuwe spoorlijnen naar de regio

Eerder stelde topman Pier Eringa van Transdev, het bedrijf achter Connexxion, dat de commerciële vervoerders akkoord zouden zijn met dat NS het hoodrailnet zou krijgen. Maar hij stelde ook een voorwaarde, mits regionale vervoerders in Zeeland, Groningen, Friesland en Overijssel meer Sprinters van NS zouden mogen overnemen. En dat gaat maar heel beperkt gebeuren. Het ministerie heeft zich alleen voorgenomen om Zwolle – Leeuwarden per 2025 aan te besteden. Apeldoorn – Enschede en Zwolle – Groningen zullen op z’n vroegst in 2032 en 2035 worden aanbesteed. Dat maakt dat Arriva, Transdev (Connexxion), Keolis, Qbuzz en EBS teleurgesteld zijn in het besluit van het ministerie en nu naar de rechter willen.

Rupsje Nooitgenoeg

NS benadrukt dat het bedrijf de afgelopen jaren veel beter is gaan presteren. Maar volgens Arriva topman Anne Hettinga zijn die betere prestaties te danken aan de concurrentie. “Zonder concurrentie wordt niemand beter. Op de regionale spoorlijnen heeft een revolutie plaatsgevonden, dankzij commerciële vervoerders. Daar profiteren de reizigers van door een kwalitatief goed product en de belastingbetaler door een efficiënt aanbod”. Hettinga vindt dat de commerciële vervoerders nu afgestraft worden.

Volgens Eringa gedraagt NS zich als Rupsje Nooitgenoeg. “Ze willen het hoofdrailnet, ze willen de internationale lijnen en ze willen weer terugkomen in de regio. En de stations willen ze ook. Ze willen alles. Ze krijgen wel heel gemakkelijk het gehele hoofdrailnet verlengd en mogen bovendien meedoen aan de spooraanbestedingen die wel op de markt komen. De overheid zou moeten zeggen: we willen gezonde competitie, dus we gunnen anderen ook wat. Maar dat gebeurt niet.”

Juridisch toetsen

De commerciële vervoerders hebben een uitgebreid plan ingediend dat voorziet in veel meer regionale treinen. Volgens hen is dat plan niet serieus beoordeeld door het ministerie en zonder inhoudelijke besprekingen de lade in verdwenen. Omdat NS straks wel mee mag doen met regionale aanbestedingen, is er volgens de bedrijven geen gelijk speelveld. “Daarom laat FMN de besluiten juridisch toetsen”.

Direct nadat bekend werd dat het hoofdrailnet gegund werd aan NS, had Treinreiziger.nl ook al aan FMN gevraagd of de partijen naar de rechter zouden gaan. De bedrijven wilden toen echter niet inhoudelijk reageren op vragen.