Eigen ov-bedrijf geen garantie voor beter openbaar vervoer

Het oprichten van een provinciaal of regionaal vervoerbedrijf is geen garantie voor beter, goedkoper of betrouwbaarder openbaar vervoer. Dat concludeert een onderzoek over inbesteden dat is uitgevoerd in opdracht van samenwerkingsverband Dova van de regionale ov-autoriteiten.

Dova heeft het onderzoek laten doen om provincies en vervoerregio’s te helpen bij het maken van de keuze of ze het regionale ov moeten aanbesteden aan de markt of zelf moeten gaan regelen, ofwel inbesteden. Dat laatste is mogelijk na een wetswijziging die vorig jaar mogelijk is gemaakt door een wetsvoorstel vanuit de Tweede Kamer.

Geen simpele keuze

Dova meldt dat de studie laat zien dat overheden niet voor een simpele keuze staan tussen aanbesteden of inbesteden. Volgens het samenwerkingsverband zijn er veel tussenvormen mogelijk, waarbij overheid en vervoerder taken op verschillende manieren verdelen. ’’Inbesteding wordt soms gezien als dé oplossing voor uitdagingen in het openbaar vervoer. Uit deze studie blijkt dat de werkelijkheid ingewikkelder is. Elke organisatievorm heeft voordelen, nadelen en risico’s. Daarom is het belangrijk eerst goed te bepalen welk probleem je wilt oplossen”, zegt directeur Jan van Selm van Dova.

Ook andere oplossingen voor problemen

Ervaringen uit Nederland en andere Europese landen leren dat dat veel problemen in het openbaar vervoer ook op andere manieren kunnen worden aangepakt. Denk daarbij aan aangepaste contractvormen, andere aanbestedingsmodellen, meer regie door de overheid op voertuigen of infrastructuur, of nieuwe samenwerkingsvormen tussen overheden, stelt het onderzoek.

Eigen bedrijf is grote opgave

Ook laat de studie zien dat het oprichten van een eigen vervoerbedrijf een grote opgave is. Daarvoor zijn kennis, personeel, bestuurlijke slagkracht en financiële middelen nodig. Daarnaast moeten zaken als ICT, bedrijfsvoering en governance goed worden geregeld. De onderzoekers benadrukken daarom dat niet één organisatiemodel overal de beste oplossing is. De belangrijkste vraag is welke aanpak het beste past bij de doelen, uitdagingen en omstandigheden van een regio. Om overheden hierbij te helpen bevat de studie een praktisch afwegingskader.

Alleen grote steden hebben eigen ov-bedrijf

Inbesteden van ov was tot vorig jaar alleen mogelijk voor de grote steden. Alleen de vervoerregio’s van Amsterdam (GVB), Den Haag (HTM) en Rotterdam (RET) hebben een eigen ov-bedrijf. Utrecht mag van de wet ook al langer een eigen vervoerbedrijf starten maar heeft voor aanbesteden gekozen.

Bijna een jaar na het van kracht worden van de nieuwe wet die inbesteden mogelijk maakt, is er nog geen enkel geval bekend van een provincie of regio die het ov zelf wil gaan regelen.

(c) Treinreiziger.nl