Intercity naar Aken niet haalbaar voor 2030 (en heeft weinig vervoerswaarde)

Een trein Den Haag – Eindhoven – Aken komt er voorlopig niet. De trein is per 2025 niet in te passen in de dienstregeling, zoals NS had voorgesteld. Pas vanaf 2030 zou een dergelijke trein mogelijk worden, mits er eerst honderden miljoenen geïnvesteerd wordt in de infrastructuur. Dat blijkt uit een analyse van ProRail die door staatssecretaris Stientje van Veldhoven naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Maximaal 700 extra internationale reizigers per dag

Of er in de toekomst wel een intercity Den Haag – Aken komt is onzeker. Een directe intercity is volgens Van Veldhoven nauwelijks sneller dan de verbinding met overstappen. Een directe trein zou in Eindhoven een lange stop krijgen, en in Aken minimaal 30 minuten moeten wachten voor de terugrit.

Uit de internationale vervoerwaardestudie blijkt dat een directe intercity naar Aken maar heel beperkt meer internationale reizigers oplevert: maximaal 700 extra reizigers per dag, stellen de onderzoekers. “Het aantal reizigers vanuit de Randstad en het aantal reizigers naar verdere bestemmingen dan Aken is zeer beperkt. Dit wordt verklaard door het feit dat voor langeafstandsreizigers alternatieve verbindingen zoals de ICE Amsterdam – Frankfurt en de Intercity Eindhoven – Düsseldorf sneller, korter en directer zijn” schrijven de onderzoekers.

Niet kostendekkend

Mocht er toch besloten worden om een intercity Den Haag – Aken of Eindhoven – Aken te realiseren, dan zijn er hoe dan ook aanpassingen nodig bij het spoor rond Eindhoven. Zonder maatregelen zouden vertragingen snel kunnen ontstaan en niet gemakkelijk ingelopen kunnen worden. “De veelheid en onderlinge samenhang van activiteiten in Eindhoven bevestigt het belang van een integrale studie toekomstvast emplacement Eindhoven” aldus ProRail.

Een intercity Den Haag – Aken kan bovendien niet kostendekkend worden. Er wordt jaarlijks een exploitatietekort van 10 tot 15 miljoen euro verwacht. Als de trein vanaf Eindhoven zou rijden zou het tekort kleiner zijn, maar nog altijd 6 à 7,5 miljoen euro per jaar. Dat is de zogenoemde Arriva-variant, waarbij er tussen Eindhoven en Heerlen drie treinen per uur gaan rijden. In de NS-variant wordt een trein uit de regio Amsterdam één keer per uur ingekort tot Eindhoven. Dat zou ten koste gaan van 200 à 250 reizigers per dag.

Lange wens

Al jaren wordt er gesproken over een intercity naar Aken. De provincie Limburg en de gemeente Heerlen hebben er eerder op gewezen dat er sinds 2003 talloze besluiten zijn genomen om de intercity naar Aken te verlengen. “Politieke besluiten, intentieverklaringen, overeenkomsten tussen de verschillende ministeries en regio’s. Er is zelfs al meer dan 100 miljoen geïnvesteerd in het gereedmaken van het spoor door Nederland en Duitsland”, stelde de gemeente Heerlen in 2019. Toch is een intercity nog altijd ver weg. Voorlopig blijft de regionale trein van Arriva dus de enige trein naar Aken.