Arriva wil per 2023 nachttreinen van Groningen en Maastricht naar Schiphol

Arriva, de grootste vervoerder na NS, wil nachttreinen laten rijden van Maastricht en Groningen naar de Randstad, met als eindbestemming luchthaven Schiphol. Arriva wil daarmee tegen de monopoliepositie ingaan die de NS op het hoofdrailnet heeft, zegt topman Anne Hettinga tegen NRC Handelsblad.

Hoofdrailnet

Het vervoerbedrijf heeft maandag het verzoek om vanaf 2023 twee nachttreinen te laten rijden ingediend bij toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Het voornemen is een nieuwe stap om toegang te krijgen tot de spoorlijnen die nu alleen door NS worden geëxploiteerd. “We knagen ten eeuwigen dage aan de monopoliepositie van NS. Dit kabinet heeft er alles aan gedaan om liberalisering van het spoor verder terug te dringen”, zegt Hettinga.

In principe is het hoofdrailnet exclusief gegund aan NS. Europese regels maken het echter onder voorwaarden mogelijk dat ook andere vervoerders toetreden op het spoor, mits er aan een aantal criteria wordt voldaan. Zo moet er gereden worden voor eigen risico, dus zonder subsidie. Een andere voorwaarde is dat de concessiehouder, in dit geval NS, er geen nadeel van ondervindt. Aangezien het een nachttrein betreft en er op de genoemde routes ‘s nachts geen directe NS-treinen rijden denkt Arriva aan de voorwaarden te kunnen voldoen.

Eén keer in de week

Het plan is om de nachttrein één keer in de week te laten rijden, in de nacht van vrijdag op zaterdag. Uit Maastricht moet de trein om 01.00 uur gaan vertrekken. Via Sittard, Roermond, Weert, Eindhoven, Den Bosch, Utrecht, Amsterdam Bijlmer Arena en Amsterdam Zuid komt deze iets voor half 4 aan op Schiphol. Via dezelfde route rijdt de trein tussen 05.30 en 07.45 uur terug.

Uit Groningen vertrekt iets voor 02.00 uur de trein richting Schiphol. Deze stopt op de stations Assen, Zwolle, Lelystad, Almere, Amsterdam Zuid en komt om 04.00 uur aan op Schiphol. Iets na 05.00 uur vertrekt de trein weer uit Schiphol om vroege reizigers naar het noorden te vervoeren.

Eerste stap

Op de vraag wie op deze nachtlijnen zit te wachten zegt Hettinga: “Wij zijn ondernemers, we willen het proberen. In 2000 werd dat ook gevraagd: wie gaat in het noorden die regionale lijnen nog rijden? NS wilde daar helemaal mee stoppen, noemde ze onrendabel. Wij zijn erin gestapt en het is een succes geworden. Die nachtelijke verbinding met de Randstad is de eerste formele stap die we goed hebben uitgezocht.”

Hettinga denkt dat het een succes kan worden: “Het spoornet in Nederland is redelijk vol. Niet het allerdrukste van Europa, wel goed bezet. In de nachtelijke uren rijdt er geen trein op dit traject van het hoofdrailnet – en concurreert het plan niet met NS. Als dit lukt, komen de uren buiten de spits aan de orde. Stap voor stap. Zo is onze expansie in het noorden ook een succes gebleken. Je moet een lange adem hebben. Want kabinetten verschieten nog wel eens van kleur en beleid. Dat komt de reiziger niet ten goede.”

Coronacrisis

Arriva is sinds 1998 actief in Nederland, in eerste instantie alleen met bussen. In 1999 komen daar treinen bij, die eerst onder de NoordNed-vlag rijden. NoordNed is niet volledig in handen van Arriva, maar ook deels in handen van NS. In december 2003 verkoopt de NS zijn aandeel in NoordNed aan Arriva.

Na de start in Groningen en Friesland is de vervoerder – zeker op treingebied – fors gegroeid. Zo volgden later de treinen in de Achterhoek, tussen Zwolle en Emmen en de Limburgse regionale lijnen. Alleen de spoorconcessie Dordrecht – Geldermalsen is Arriva later weer kwijtgeraakt.

De vervoerder werd net als NS hard getroffen door de coronacrisis. Ondanks dat 90 procent van de omzet wegviel kwam het bedrijf – tegenwoordig in handen van Deutsche Bahn – tot de conclusie niet direct om te vallen. “We besloten het beleid dat we vier jaar geleden hebben ingezet te handhaven. Ons te blijven richten op uitbreiding van de ov-markt, geen concessies te doen aan onze ambities met betrekking tot duurzaamheid, innovatie en sociaal ondernemen. En geen gedwongen ontslagen. Geen paniekvoetbal” blikt Hettinga in NRC terug.

(c) ANP / Treinreiziger.nl