ProRail moet noodgedwongen beknibbelen op noodzakelijke spoorvernieuwing – project in Haarlem geschrapt
11 dec 2025 9:30
Spoorbeheerder ProRail moet noodgedwongen bij verschillende grote projecten kiezen voor minimaal onderhoud in plaats van spoorvernieuwing. Dit komt door zowel geld- als personeelsgebrek, zo heeft de spoorbeheerder donderdag laten weten tijdens een persbijeenkomst in Haarlem. In en rond deze stad is een groot spoorvernieuwingsproject geschrapt.
In en rond Haarlem zou in 2026 een van de grote spoorvernieuwingsprojecten van het jaar moeten plaatsvinden. Het spoor stond in de planning voor een bovenbouwvernieuwing (BBV) waarbij het spoor helemaal wordt vervangen. Maar ProRail meldde donderdag dat het project niet doorgaat. De spoorbeheerder benadrukt dat de situatie in Haarlem niet op zichzelf staat. Ook voor andere belangrijke knooppunten dreigen projecten in de ijskast te gaan.
Al langer gewaarschuwd
ProRail waarschuwt al langer dat er meer geld nodig is voor het spooronderhoud en dat er een tekort aan technisch personeel is. Eerder deze week slaakte ProRail-topman John Voppen samen met zijn collega van Rijkswaterstaat nog een noodkreet over het beperkte onderhoudsbudget voor de spoor- en weginfrastructuur in Nederland.
Nu cruciaal kantelpunt
Donderdag kwam daar de melding bij dat de spoorbeheerder de komende jaren de aandacht verschuift van spoorvernieuwing naar minimaal noodzakelijk onderhoud. Volgens ProRail staat Nederland nu op een cruciaal kantelpunt. Het in standhouden van het spoor via minimaal onderhoud zal volgens de spoorbeheerder op de lange termijn juist tot hogere kosten leiden.
“Het lijkt een besparing”, zegt Voppen, “maar het is in werkelijkheid een verschuiving. De uitgestelde werkzaamheden blijven nodig om het spoor klaar te maken voor de toekomst. We moeten dus later nog eens terugkomen en dat maakt het duurder, zorgt voor meer hinder en vraagt om meer vakmensen die al schaars zijn op de arbeidsmarkt.”
Ruim 400 grote projecten in 2026
Niettemin wordt er in 2026 voor 1,8 miljard euro versleuteld aan het spoor in ruim 400 grote projecten. De grootste projecten zijn al langer bezig; de spoorbruggen in Amsterdam, de treinbeveiliging rond Rotterdam, het verdiepte spoor in Vught en de elektrificatie van de Maaslijn.
De langste buitendienststelling in 2026 is op het spoor tussen Alpen aan den Rijn en Leiden. Maar liefst negen maanden lang is het traject gestremd voor de vernieuwing van de Gouwespoorbrug in Alphen aan den Rijn. In Voerendaal zal er 40 dagen geen trein rijden omdat ProRail het spoor moet beschermen tegen het graafwerk van dassen. Enkele andere grote projecten zijn de nieuwe fasen in de verbouw van station Groningen en station Nijmegen, een extra perron in Coevorden voor de trein naar Bad Bentheim, uitbreiding van een perron op Utrecht Centraal en de aanleg van een tunnel in Wolfheze.
Oproep voor nieuw kabinet
Dat ProRail juist deze week zo hard aan de bel trekt, zal ook te maken hebben met de kabinetsformatie die aan de gang is. Een nieuw kabinet zal volgens Voppen een belangrijke keuze moeten maken. “Doen we niets en accepteren we de oplopende problemen, of gaan we gericht investeren en het spoor weer klaarmaken voor de toekomst.”
Verlanglijstje
ProRail pleit samen met Rijkswaterstaat om de uitgaven aan de landelijke infrastructuur te verhogen van momenteel 1,2 procent van het bruto binnenlands product (grofweg ruim 12 miljard euro) naar 2 procent (grofweg ruim 20 miljard euro).
Om de basis van het spoor in Nederland weer op orde te krijgen heeft ProRail al een verlanglijstje klaarliggen. Volgens ProRail is 580 miljoen euro nodig voor het herstel van de hogesnelheidslijn, voor het mogelijk maken van meer militair transport moet 600 miljoen gestoken worden in het aanpassen van het spoor. Ook het aanleggen van extra perrons in Eindhoven, het toekomstbestendig maken van de Oude Lijn (Haarlem – Rotterdam) en het versnellen van de invoering van het nieuwe beveiligingssysteem ERTMS vragen om extra budget.
Verwachte boete besteden aan suïcidepreventie
ProRail vraagt ook om structureel extra budget voor maatregelen die suïcide kunnen voorkomen. Maar liefst 25 procent van de spoorstoringen komt door mensen die op het spoor lopen. Onder die groep zitten veel (pogingen tot) suïcides. De spoorbeheerder stelt veel aan preventie te kunnen doen met een jaarlijkse extra bijdrage van 2 miljoen euro. ProRail vraagt het ministerie om de boete, die dit jaar in het verschiet ligt voor de vele spoorstoringen, te investeren in suïcidepreventie.
Groot tekort technisch personeel
Er is niet alleen een geldtekort voor het onderhoud van het spoor. De spoorbeheerder constateert dat het al langer bestaande tekort aan technisch opgeleide vakmensen nijpend wordt. Volgens ProRail is er een dringende behoefte aan personeel met een mbo-achtergrond. ProRail investeerde recent in een eigen mbo-opleiding en werkt aan een campagne om mbo’ers meer waardering te geven. Voppen: “Het zijn mbo’ers die Nederland in beweging houden. We moeten naar een maatschappij waarin we trots zijn op die mensen.”
(c) Treinreiziger.nl
Zo slecht is dit nieuws niet voor de reizigers, want al die werkzaamheden betekenen veel omreizen of langdurige busritten. En dat gedurende vele weken of zelfs maanden, zoals dit jaar rond Groningen en volgend jaar bij Voerendaal en Alphen aan de Rijn. Bovendien is die spoorverniewing echt niet altijd een vooruitgang, gezien het grote aantal wissels dat dan doorgaans verwijderd wordt. Het is juist ook door het gebrek aan technisch personeel dat dit soort projecten langer duren dan vroeger het geval zou zijn geweest en vooral ook veel duurder zijn geworden. Het zou gezond zijn als ProRail daarom eens wat kritischer zou kijken naar de keuze van projecten. Dat er in Coevorden gewerkt gaat worden aan de verbinding met een armetierig zijlijntje naar Bad Bentheim getuigt nog van weinig prioriteitstelling.
Werkzaamheden zijn vaak alsnog nodig want meestal wordt dit gedaan omdat de sporen en/of wissels aan het einde van hun levensduur zijn. De keuzes zijn dan weghalen, één op één vernieuwen of vernieuwen met functiewijziging (denk aan meer gelijktijdigheid of hogere snelheid). Niets doen zal resulteren in storingen want die einde levensduur is er niet voor niets.
Niets doen zal uiteindelijk leiden tot ontsporingen want een trein zal naar gelang de snelheid hoger is niet netjes door een wissel rijden als deze veeel te ver versleten is. Dus of vervangen of veel langzamer rijden, uiteindelijk de snelheid nul. Hetzelfde geldt voor rail, door railslijtage of rail dat verschuift doordat de bevestigingen rot zijn, eventueel doordat dwarsliggers van slecht beton verweerd zijn.
Bij niets doen zal een wissel vroeg of laat afgekeurd worden als er een meettrein voorbij komt en moet het treinverkeer direct stilgelegd moeten worden.
Stil leggen is ook iets doen.
De steenslaglaag waarop de dwarsliggers stabiel liggen, raakt in de loop der jaren zo vervuild met zand etc. dat die vernieuwd cq gereinigd moet worden. Vaak komt daarbij verontreiniging tevoorschijn zoals kolengruis van het vroegere kolentransport en steenkoolverbrandingsresten van de vroegere stoomlokomotieven. Dat verhoogt de kosten. Als dan asbestvezels worden gevonden zoals tussen Schiedam en Hoek van Holland, dan exploderen de kosten.
Vaak liggen er dwarsliggers van matige kwaliteit beton dat verweert en vernieuwing vergt. Rails en vooral wissels moeten periodiek vanwege slijtage vervangen worden en de rijdraad van de voedingsbovenleiding ook.
Het kan wel tijdelijk uitgesteld worden maar ooit moet het eens gebeuren.
De miljardenberg van uitgestelde kosten groeit.
ERTMS is extreem duur en de verwachting is dat er periodiek een nieuwe versie aangeschaft moet worden omdat er geen onderhoud van de oude versie meer beschikbaar is, doordat de leverancier of een leverancier van de leverancier er mee gestopt is, zoals met Windows. ERTMS dus eigenlijk liever niet totdat het slechts een fraktie kost van hetgeen het nu kost, zoals gebeurd is met zonnepanelen en windturbines.
ERTMS, European Rail Traffic Management System, omvat European Train Control System ETCS, draadloze kommunikatie in de spooromgeving en machinistloos rijden Automatic Train Operation ATO. Op onderdelen voor ERTMS hebben leveranciers patenten die aflopen. Problematischer is het met software waarop oneindige auteursrechten verworven kunnen zijn. Bovendien bevat software meestal een veelvoud van rotzooi zodat zelfs de hoofdauteur er geen zicht op heeft welke de funktionele gedeelten zijn. Software is meestal een pakket van standaard software paketten, waarvoor ook betaald moet worden. Meestal blijkt dat men toch hoge rechten moet betalen, eventueel Prorail over een reeks van jaren achteraf, als men nieuw samengestelde software met dezelfde funktionaliteiten heeft afgenomen. Dus ERTMS liever zo lang mogelijk uitstellen. Het wisselen van lokomotieven aan de grens was toch ekonomischer.
Er is iets te zien in de bekendmakingen over de vervanging van de gelijkvloerse spoorwegovergang bij Wolfheze door een tunnel onder het spoor.Deze omvat geen voorbereiding op vier sporen. Prorail meldt juist dat het derde spoor komt te vervallen. Slim he.
Verbetering is wel dat er daar geen kans meer is op een treinramp doordat een stuurvasthouder met een oplegger vol peren of erger, absoluut verboden achteruit rijdt over een gelijkvloerse spoorwegovergang.
Het is haast alsof prorail al 15 jaar lang aan de bel trekt dat ze te weinig geld krijgen voor te veel werk, en dat de politiek dat straal negeert.
Tja, dan moet je wel gaan beknibbelen op dingen die het minst opleveren, zoals een nauwelijks gebruikt derde spoor, of nauwelijks gebruikte wissels.
Wil je dat het project anders niet doorgaat?
Fiets eens door Nederland en tref daar allerlei ongebruikte ‘kunstwerken’ aan die alvast zijn aangelegd. Provinciale wegen met dubbele viaducten e.d. Die liggen er sinds de jaren 80 en gaan waarschijnlijk nooit gebruikt worden tot ze versleten zijn. Dus hier een twee keer zo lange tunnel maken is geen goed idee. Het is ook bepaald niet ingewikkeld om later nog een duiker in braakliggend terrein aan te leggen vóórdat er spoor wordt aangelegd dus het voordeel zou zeer beperkt zijn.
En zolang die spoorverdubbeling er niet komt wil er niemand voor betalen.
Als deze problemen niet opgelost wordt, wordt dit een spoor op een langere termijn een groot probleem, want als de infra niet goed is rijden er uiteindelijk geen treinen meer of met snelheden waardoor het OV geen aantrekkelijke optie meer is. Zie o.a. de oude spoorlijnen in landen als Servie waar men vaak niet harder dan 30km/h overheen mag.
De vele bezuinigingen op overheidsdiensten en daarmee ook uithollen van de belastingdienst beginnen hun tol te eisen, ook bij de spoorwegen.
Er is een idioot belastingstelsel opgetuigd waarin arbeid meer wordt belast dan inkomen uit bezit en speculatie waardoor arbeidsintensieve klussen onbetaalbaar zijn geworden en al onze bedrijven in eigendom komen van investeringsfondsen waarmee hun maatschappelijke waarde daalt.
Als we onze verzorgingsstaat overeind willen houden zullen we, mijns inziens, afscheid moeten nemen van de Angelsaksische (USA en UK) ‘graaicultuur”.
Volledig mee eens. En een steeds kleinere groep uberrijken [0,001%] (nee en ik bedoel hier heel duidelijk geen MKB en het kleinere deel van het grootbedrijf mee wat de basis is voor onze economie) heeft een steeds groter deel van alle welvaart en hier zal idd paal en perk aan gesteld moeten worden. Verder zullen we in Europees verband ook moeten stoppen met belastingdeals voor multinationals. Zo is/was Ikea voor de belasting een Nederlands bedrijf. En ook de bigtech bedrijven zijn een gevaar voor ons maatschappelijk systeem en onze democratie. Ik maak me hier niet populair mee maar wat mij betreft krijgt big tech dezelfde behandeling als de Russische nepmedia. Afsluiten die zooi. Verder vind ik de toenemende invloed van de US in de Europese samenleving / cultuur een zeer gevaarlijke ontwikkeling. Het is van de gekke dat de kleine man en de kleine middenstand alles op lopen te hoesten voor de belangen van grote en machtige belangen van grote en machtige multinationale bedrijven en dito lobbygroepen.
De Gouwespoorbrug ligt tussen Alphen aan den Rijn en Bodegraven. Ik mag toch aannemen dat er tijdens de vervanging van die brug treinverkeer mogelijk is tussen Alphen en Leiden en ook tussen Alphen en Gouda. En dat de buitendienststelling alleen Alphen – Bodegraven (– Woerden) betreft.
Kregen we maar eens een minister-president die bij ProRail vandaan komt. Oh wacht…
Bedankt bestuurders. Zet nog maar wat AZCs neer en maak maar over naar de Mobutus.
Lage opgeleide tokkie waar heb je het over??
Je zit in de uitkering man.
Stop met de overbodige uitrol van ERTMS.
Ja, daar zeg je zoiets. ERTMS: het gaat miljarden kosten, terwijl de reizigers er nauwelijks van zullen profiteren. Integendeel, zij zullen alleen maar veel overlast ondervinden van de implementatie die vele jaren zal gaan duren en met talloze storingen gepaard zal gaan. Dat ERTMS nodig zou zijn voor de toekomst van het spoor is een fabeltje, een verkooppraatje.
Het is goedkoper in onderhoud, robuuster, veiliger,laat snelheden boven 140 toe en je hebt maar de helft van de treinverkeersleiders nodig, je hebt meer capaciteit op het spoor.
Ja laat maar, ik zie niet wat een reiziger aan een van die dingen heeft.
Zijn er nu zoveel treinverkeersleiders dan dat de helft van hen financieel significant wat uitmaakt op het grote geheel?
Is het echt nuttig om ergens in Nederland harder dan 140 te kunnen rijden?
Het is nuttiger als er niet meer zodanig treinen uitvallen dat de reizigers heeeeel lang staan te wachten en een propvolle trein voorgezet krijgen waar ze eventueel niet in kunnen.
Er zijn juist vrij weinig treinverkeersleiders. Af en toe geen treinen omdat er té weinig zijn.
Als er met ERTMS ruimschoots genoeg zijn, dan ben je van die uitval af.
Het personeelstekort is daar het nijpends, dus ja dat maakt nogal uit/want dat maakt meer treinen mogelijk.
Alle automobolisten zeuren dat 100 zo langzaam is en ze wel 130 moeten kunnen rijden.
Dan lijkt mij 200km/h rijden op de hanzelijn en andere stukken ipv 140 best wel een verbetering.
Wacht even je weet niet eens dat als een systeem betrouwbaarder is, dat dat betekend dat er minder treinen uitvallen?
Of weet je niet dat een robuuster beveiligingssysteem betrouwbaarder is?
Wat verschrikkelijk maar 94% van treinen is minder dan 3 minuten vertraagd.
Hogere snelheden, nog meer verzakkingen
Je weet dat het meerendeel van nederland op stevige zandgrond ligt?
Alleen friesland, groningen (behalve de lijn naar zwolle) en de randstad zijn hopeloze blubberbendes. Utrecht – Arnhem of Amersfoort – Hengelo liggen op stevige zandgrond en hebben dat probleem niet
Ja leuk, Ik ben het 100% met Paul eens. Veruit de meeste mensen wonen in de randstad en ook veruit de meeste reizigerskilometers vinden daar plaats. We zitten nu al meer dan 10 jaar met diverse snelheidsbeperkingen tussen Utrecht en Den Bosch. Leuk dat er tussen Amersfoort en Hengelo en Arnhem en Utrecht stevige zandgrond ligt maar daar zijn nu net niet de vele reizigers.
Het is goed om te kijken wat de kosten en het rendement van dit soort dure investeringen is. Als het idd de baten niet tegen de kosten opwegen moeten we dit niet doen. Verder vind ik sowieso dat het OV beleid gericht moet zijn op het dagdagelijks OV. Het OV dat mensen dagelijks gebruiken voor werk, school, andere verplichtingen, ontspanning etc. Je wilt dat het OV een grotere hap uit de transportvraag krijgt ten koste van minder milieubewuste vervoersopties zoals de eigen auto.
PS. Ik geloof niet in autootje pesten, maar in een aantrekkelijk aanbod van OV.
We zijn hard op weg naar Duitse toestanden, waar jarenlange verwaarlozing van het spooronderhoud inmiddels heeft geleid tot een zeer onbetrouwbare dienstregeling. We staan erbij en kijken er naar…
Veel projecten die ProRail nu doet onder het mom van onderhoud en spoorvernieuwing betreffen uitbreidingen, volledige nieuwbouw of grootschalige reconstructie. Mede dat maakt het “onderhoud” zo duur. ProRail moet zich gaan beperken tot dagelijks onderhoud en 1-op-1 vervanging.
1) GOEDKOOP is DUURKOOP is een bekend Nederlands gezegde en dat geldt zeker voor de infra in al zijn vormen in Nederland, want niet alleen ProRail heeft er mee te maken, ook het weg- en scheepvaartverkeer kampen er mee.
2) Nederland is een rijk land, zegt men, of behoort tot een van de rijkere landen in de wereld, maar blijkbaar stelt onder andere de politiek andere lees soms verkeerde prioriteiten door het begrip, “ben zunig” misschien wel een beetje teveel te stellen en moet men straks de zure appels zien te verorberen na ze geplukt te hebben.
3) De bevolking betaald een hoop belasting, maar schijnbaar wordt dat niet goed benut en moet ProRail “lapwerk” doen om de boel nog een beetje draaiende te houden en is men genoodzaakt om tussentijds “op-de-winkel” te moeten passen totdat er genoeg middelen zowel in financiële zin als menskracht de problemen daadwerkelijk aan te pakken.
4) De vraag is, HOELANG kan men op de winkel passen en alleen het noodzakelijk onderhoud aan het spoor te blijven doen, hoe REKBAAR is men bij ProRail en HOELANG kan men het echte grote werk aan spoor- en infra vernieuwing ook op de weg en scheep- c.q. binnenvaart nu uit stellen en aan pakken ? Bruggen en andere kunstwerken lijden ook aan een gebrek aan onderhoud en geldelijke middelen, het is net een olievlek, het begint met een “vlekje” maar eindigt in een grote vlek en plas.
5) Men is wel in staat om lang te vergaderen voor een nieuw kabinet en elkaar voor van alles en nog wat te verwijten, maar echt de problemen aanpakken in het bijzonder op infra gebied en op te lossen is er niet totdat het vijf minuten na twaalf is en de problemen van nu onafwendbaar is en niet meer op te lossen zijn en komt de spoorse veiligheid ook in het geding.
6) Het ontbreekt in dit land de laatste jaren aan wils- en daadkracht en vele jongeren kiezen blijkbaar voor een (goed) betaalde baan achter een laptop en laten het “veldwerk” links liggen.
7) Het onderwijs zou samen met het bedrijfsleven ook beter moeten afstemmen om de personele problemen in tal van sectoren te helpen op lossen en jongeren enthousiasmeren om verder te kijken dan het relatief schone bureauwerk.
8) Het is nu drie minuten voor twaalf, maar de tijd dringt, ProRail trekt nu aan de noodrem al zouden ze liever vaart willen maken en probeert Nederland wakker te schudden en hoop en vraagt om directe concrete steun, die er straks misschien met een nieuw kabinet wel komt, maar hopelijk niet als mosterd na de maaltijd, want dan zitten we na de maaltijd met letterlijk de gebakken peren en daar staan wij als reizigers en als natie zeker niet op te wachten ! ! !
Toevoeging op punt 6: er zijn 2 politieke partijen in Nederland die anti-OV zijn. De ene is die partij die de vorige keer de grootste was, de ander is een conservatieve partij die van mening is dat OV niet liberaal is en dus geen overheidstaak is.
A) OV is een vorm van NUTS voorziening en dus zullen we, ongeacht welke partij men is, moeten inzien DAT er een alternatief is voor particulier auto en eigen vervoer.
B) Ik heb nooit goed begrepen dat men vooral de laatste tijd de mond vol heeft van stikstof en andere zaken, maar door te bezuinigen op alles wat met het OV te maken heeft, dus ook goed onderhoud van ons spoorwegnet, men blijkbaar NIET de moeite wilt nemen om te gaan investeren.
C) Waarom is OV niet liberaal en geen overheidstaak ? Rijden die bobo’s van partijleden dan allemaal in dikke auto’s en staan liever in de file dan in een snel en comfortabele trein te reizen, zijn we dan anno 2025 de weg en spoorweg helemaal kwijt geraakt als we het OV naar de arme hoela helpen ?
D) Als men een spoorlijn wilt aanleggen zal men toch een overheid moeten betrekken, een lijntje leg je toch niet zomaar dwars door iemands tuin aan zonder ruggespraak met de bewoners ?
E) De overheid met al zijn organen vertegenwoordigd ook het volk die wij via lokale, provinciale en landelijke verkiezingen kiezen en die beleid moet maken DAT er naast het vervuilende autogebruik ook voor mensen die zich dit niet kunnen veroorloven een betaalbaar, VEILIG en betrouwbaar OV hebben ? Het is toch de taak van dé OVERHEID om ervoor te zorgen dat IEDEREEN mobiel blijft en DAT onze infrastructuur ook goed onderhouden wordt en het prettig is om in dit kl.t. kikkerland te mogen wonen ?
F) Het is mede om die reden dat ik de laatste tijd steeds minder vertrouwen heb in de politiek en overheid en de afgelopen verkiezingen blanco bent gaan stemmen en niemand blij maakt met een rood kleurtje.
G) Worden wij – die overigens ook de meest ANTI-luchtvaartland van Europa is – een derde of pseudo derde wereld land waar het spoorwegnet werk aan alle kanten kraakt door minimaal of geen goed onderhoud, moeten er eerst onprettige dingen gebeuren waardoor de VEILIGHEID in gevaar komt alvorens wij willen investeren in goed onderhoud ? !
H) Mijn tandarts zei laatst, zorg dat je je gebit goed onderhoudt, want als je dat niet doet kost dat meer geld, pijn en moeite om het te herstellen, en zo is dat ook met onze algehele infrastructuur en OV in het bijzonder.
J)* Politieke partijen die geen of weinig waarde hechten aan goed en veilig en betaalbaar OV horen niet meer te bestaan en geen invloed meer te hebben in onze samenleving !
Nederland, laag gelegen land onder de zeespiegel kent vele polders door eerdere inpolderingen. Daar komen dus ook de meeste verzakkingen voor en daar moet zeker goed geïnvesteerd worden. Misschien een idee om een eventuele Lelylijn op palen dan wel deels door tunnel aan te leggen! Is dat te duur of te gecompliceerd, misschien het baanlichaam wat langer laten inklinken voor ingebruikname. Dan wordt de stabiliteit wat beter, dus misschien ook zo bij onderhoud op het bestaande netwerk?
Laten we als eerste eens ophouden met die wervingscampagnes voor personeel. Marketing is vaak duurder dan wat dan ook. Ten tweede: ProRail kan wel leuk de noodklok luiden, maar zou de politiek het niet mogelijk moeten maken dat ProRail kapitaal kan ophalen bij de markt en eventueel de consument? Ik bedoel: laat vervoerders maar een extra bedragje bijlappen. En zou het wellicht een idee zijn om ook reizigers mee te laten betalen aan vernieuwingen, bijvoorbeeld door een toeslag voor vervangend vervoer in te voeren die afgedragen wordt aan ProRail? Ik bedoel: als we gaan bezuinigen op noodzakelijk onderhoud/vernieuwing, vind ik dat wel een groot ding.
Dat geld dat van de vervoerders moet komen, gaat dan automatisch leiden tot nog duurdere kaartjes. Het OV prijst zichzelf nu al volledig uit de markt, dus ga lekker nog de prijzen met 10% verhogen.