Ministerie voert nog gesprekken over studentenreisproduct in open toegang treinritten
26 jan 2026 11:28
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is nog met vervoerders in gesprek of het studentenreisproduct (de OV-studentenkaart) ook geldig wordt voor opentoegangritten op het spoor. Dat laat het ministerie weten in een reactie aan Treinreiziger.nl.
Momenteel is de OV-studentenkaart niet geldig in treinen die in open toegang rijden. Dat zijn de treinen die buiten een concessie vallen. Momenteel zijn dat alleen de nachttreinen van Arriva maar deze vervoerder wil ook overdag tussen Zwolle en Groningen gaan rijden, maar heeft deze ritten opgeschort omdat het ministerie nog geen groen licht heeft gegeven over het studentenreisproduct.
Zonder studentenkaart niet rendabel
Arriva heeft eind vorig jaar toestemming gekregen om dagelijks ruim twintig ritten te rijden tussen Zwolle en Groningen. Maar vorige week liet de vervoerder weten voorlopig niet te gaan rijden vanwege de onduidelijkheid over het studentenreisproduct. Als studenten die kaart niet kunnen gebruiken in de treinen van Arriva tussen Zwolle en Groningen denkt Arriva dat een rendabele treindienst niet mogelijk is.
Arriva concludeerde vorige week naar aanleiding van de onduidelijkheid over het studentenreisproduct dat ’instanties en organisaties nog niet klaar zijn voor de nieuwe werkelijkheid van open toegang’.
‘OCW als klant niet verantwoordelijk voor marktwerking spoor’
Een woordvoerder van het ministerie van OCW zegt dat het ministerie voor het studentenreisproduct een contract heeft met alle vervoerders. “Wij zijn dus afnemer van een product. Voor ons is het van belang dat studenten goed en makkelijk van het ov gebruik kunnen maken. We zijn als klant natuurlijk niet verantwoordelijk voor de marktwerking op het spoor en of dat wel of niet rendabel is.”
Onbekend wanneer gesprekken klaar zijn
Open toegang op het spoor is een nieuwe situatie waarvoor, volgens de woordvoerder, samen met vervoerders moet worden gekeken hoe die ‘zich verhoudt tot het contract’. “Of studenten met dit type vervoer kunnen reizen, is nu dus een vraag waar het ministerie van OCW en de vervoerders over in gesprek zijn.” Wanneer er een uitkomst is over die gesprekken kan de woordvoerder nog niet zeggen.
De OV-studentenkaart is in 1991 ingevoerd. Dat was ver voordat open toegang op het spoor mogelijk werd. Het studentenreisproduct geldt in het reguliere openbaar vervoer. Dat zijn de regionale treinen, de treinen van NS en het stads- en streekvervoer. Vervoerders krijgen van het ministerie van OCW een vaste vergoeding voor het studentenreisproduct.
(c) Treinreiziger.nl
Tsja, waarom moet het rijk meebetalen aan treinen bovenop de reguliere concessies? Studenten hebben al voldoende mogelijkheden om te reizen bij de reguliere concessietreinen.
Als het dan niet rendabel is: jammer. Het bedrijf hoeft dit niet te doen he?
Open toegang is en blijft voor eigen rekening en risico. Daar hoort geen geld van de overheid bij. Zowel bij het ministerie van I&W als dat van OCW hebben ze wel andere uitdagingen aan hun hoofd om het geld aan te besteden.
OCW maakt volgens mij duidelijk dat zij niet over de concessie gaan. Studentenreisproduct heeft daar dus niets mee te maken. Het lijkt mij logisch dat studenten straks kunnen kiezen tussen NS en Arriva, en dat OCW afhankelijk hiervan bedragen overmaakt naar beiden, maar ik weet nu hoe hun overeenkomst eruit ziet.
De NS en overige vervoerders ontvangen een vast bedrag per jaar volgens de contracten met OCW, ongeacht hoeveel studenten er daadwerkelijk gebruik van maken. Er wordt dus niet per reis afgerekend. Een vergoeding aan Arriva zou OCW dus extra kosten; en dat wil OCW duidelijk niet. Naar mijn mening terecht niet.
Wat zou je ervan vinden als het OCW niet extra zou kosten? M.a.w. wanneer de bijdrage naar NS omlaag gaat?
Waarom zou de NS op moeten draaien voor het feit dat Arriva extra treinen wil rijden?
Het aantal stud.s verandert niet, ik neem aan ook de reisjes die ze maken niet, dus er is in theorie enkel sprake van een mogelijke verschuiving van N naar A. Verder: Groningen/stad heeft beslist heel wat studenten, ik neem aan grotendeels uit het noorden zelf, van verder weg zullen ze er heel bitter weinig aan hebben om dan in Zwl te wachten op een klein treintje van AR- en ook nog dat omsjekgedoe, uniek in de wereld.
Ook die sjipkaart-en nu OVpay, is ontwikkeld ver na 1991 (goh, zo lang al weer?) en is dus blijkbaar tot heden nog steeds niet gebruikt om de verdeling van de MvO gelden wat ´eerlijker´ te regelen-wat voor de bussen vooral een flinke kickstart was na verdwijnen strippenkaart. Al heb ik toch vaag een idee dat voor bustram die registratie wel gebruikt wordt voor verdeling gelden?? Wie weet meer?
Dus mijn conclusie is: AR kan enkel mogelijk wat betekenen voor studs uit bvb Meppel/Hoogeveen die naar stad voor het leren moeten. Als ze nou heel slim zijn werken ze met grote concurrent QBUzz samen om de bussen zo op HUN treintjes af te stemmen dat tante spoor er aan verliest. Voor mij lekker puh dan.
Als ik dan denk aan mijn eigen studietijd-op kamers bij een hospita-weekends verplicht weg- het was al een zegen dat er toen een weekendretour kwam, zelfde prijs als goedkoper DAGretour. Enkel op ZA+ZO. Betalen met echte guldens. Kartonnen edmonson kaartjes. Dat bestaat allemaal niet meer, gelukkig maar.
Één van de voorwaarden om open toegang te verkrijgen is dat de concessiehouder er niet (substantieel) door wordt benadeeld. Een herverdeling raakt NS dus dit gaat mank.
Die voorwaarde is juridisch niet houdbaar.
Omdat de overheid zich neutraal dient op te stellen tussen vervoerders. En dat is bij het SRP nu niet het geval.
Waar heb jij het over?
NS betaald 500 miljoen aan het rijk om te mogen rijden in de huidige concessie. Wat bedoel je met dat het rijk meebetaald?
Nee, NS betaalt voor het gebruik van de infrastructuur net als de andere vervoerders.
Je kunt stellen dat treinen in open access zichzelf moeten bedruipen in eerlijke concurrentie maar daarbij is de huidige verplichte winkelnering bij het SRP een probleem omdat die eerlijke concurrentie in de weg staat. De overheid ziet dat juridische probleem ook.
Het 4e pakket van de Europese Spoorwet verplicht in principe concurrentie op het spoor door toegang te bieden aan spoorwegondernemingen om in open toegang treindiensten aan te vragen. Hierbij geldt dat de diensten voor eigen risico en zonder subsidie gereden dienen te worden. Indien er geen kostendekkende exploitatie mogelijk is zonder subsidie mag de (lokale) overheid de treindiensten aanbesteden en in concessie laten exploiteren tegen subsidie.
Arriva toont hierbij aan dat er geen kostendekkende exploitatie mogelijk is voor een treindienst tussen Leeuwarden/Groningen en Zwolle en wil hiermee de overheid afdwingen om de treindienst op dit traject openbaar aan te besteden conform het 4e pakket van de Europese Spoorwegwet.
In principe mag de overheid een marktpartij die een concessie heeft voor een bepaald traject hiervoor subsidie verlenen; welke niet hoeft te worden verleend aan een vervoerder die een treindienst laat rijden in open toegang. In Duitsland is het Deutschland Ticket alleen geldig in het regionale vervoer (dat is aanbesteed ) en niet voor de langeafstandstreinen (ICE/IC/EC/FLX) die in open toegang voor eigen risico en rekening door de DB en Flixbus worden gereden.
Is het geen idee om Arriva die extra sneltreinen te laten rijden als de nieuwe OV=pas er is? Dan start er toch een nieuw tijdperk en in de tussentijd , kunnen er betere afspraken gemaakt worden tussen NS, Arriva en Pro Rail. Dus wie weet rond 2027 of 2028als de opvolger van de OV Chipkaart ingevoerd wordt. Misschien kan de studentenpas er ook beter geïntegreerd mee worden dan nu nog met de huidige OV-Chipkaarten. Ik weet niet of dat dan wel mogelijk kan zijn, maar misschien een idee om over na te denken.
Arriva, dat is toch die vervoerder die altijd alles beter kan en vindt dan wat de overige vervoerders doen?
Ze willen toch zonodig daar rijden en dat mogen ze nu dus ondernemen zou zeggen Arriva en zelf je broek ophouden en niet gaan bedelen bij de staat of waar dan ook.
Dus bedelen is te min, chantage is wel goed? De NS chanteert het rijk al jaren en hebben daar flink veel geld voor gekregen zowel incidenteel als structureel. Het was het idee dat Arriva de stoptreinen zou gaan rijden, daar is de OVC voor nodig. Het rijk heeft de route oneigenlijk afgesloten en nu moet Arriva zijn eigen broek ophouden omdat het mogelijk een zoethoudertje krijgt?
Je kan veel van Arriva vinden, ze worden hier wel echt zwaar benadeeld.
Het wordt voor reizigers wel ingewikkeld als ze voordat ze in de trein stappen moeten weten welk kaartje van welke vervoerder op welk (deel van het) traject geldig is. Met kans op een zwartrijdboete als je met je eerlijk gekochte of gechipte kaartje in de verkeerde trein stapt (is mij ook al eens overkomen). Voor onervaren reizigers is een situatie zoals in Zutphen met 3 incheckpaaltjes van verschillende vervoerders naast elkaar al ingewikkeld, laat staan als deze vervoerders ook nog eens reizen op dezelfde trajecten aanbieden. Het lijkt mij dat je met de normale OV chipkaart, met een kortingsproduct, altijd in alle treinen moet kunnen reizen. Dat zou de overheid moeten borgen. Daarnaast zou het vervoerders vrij kunnen staan om een eigen product met alleen geldigheid in de eigen treinen aan te bieden, regelmatige reizigers kunnen dan overwegen om daar gebruik van te maken.
Het is voor reizigers al ingewikkeld. Je kan nu ook niet met ‘normale’ vervoersbewijzen met de ‘open toegang’-treinen van Arriva en andere vervoerders reizen, dat is gewoon een onderdeel van de spelregels.
En die situatie in Zutphen bestaat al een tijdje niet meer. Je kan alleen kiezen tussen NS en RRReis.
Jammerdebammer, geen koelkast. Bij het linker paaltje check je in bij Arriva voor de trajecten Apeldoorn – Zutphen – Winterswijk, bij de rechter check je in bij Arriva voor de trein naar Hengelo.
Als ik allemaal goed gevolgd heb zou dit het jaar worden dat de single check-in/uit komt. Het is alleen angstvallig stil rondom dit item.
Helaas voor u, die koelkast gaat wel degelijk naar Martijn. Sinds december (nieuwe concessie Achterhoek ging toen in) is het namelijk 1 soort paaltje voor Arriva RRReis/Blauwnet en 1 voor NS. Zoals ook wel vrij duidelijk te zien is op de bovenstaande foto…