Politiek moet ‘scherpe keuzes’ maken bij infraprojecten – geldgebrek bedreigt doorgang projecten
17 mrt 2026 11:51
De politiek moet ’scherpe keuzes’ gaan maken over het onderhoud van het spoor en de weg- en waterwegen. Omdat het Rijk niet genoeg geld heeft voor alle projecten, dreigen sommige voorlopig niet door te gaan. Dat schrijven staatssecretaris Annet Bertram van Openbaar Vervoer en minister Vincent Karremans van Infrastuctuur en Waterstaat in een brief aan de Tweede Kamer die donderdag voor het eerst gaat praten over die keuzes.
Om alle noodzakelijke grote plannen voor onderhoud en vernieuwing van de Nederlandse infrastructuur te verwezenlijken komt het Rijk miljarden euros tekort. Volgens de Algemene Rekenkamer komt Rijkswaterstaat 34,5 miljard euro tekort voor beheer, onderhoud en vernieuwing van de hoofd weg- en waterwegen. ProRail ziet een gat van 20 miljard euro om het spoornetwerk in stand te houden.
Niets doen is geen optie
In de brief aan de Tweede Kamer schrijven Karremans en Bertram dat er ’scherpe keuzes’ gemaakt moeten worden. ’’Niets doen is geen optie, maar niet alles kan en niet alles kan tegelijkertijd. We moeten prioriteren om te kunnen presteren’’, aldus de bewindslieden.
Volgens de bewindslieden kan er niet lang worden gewacht om de keuzes te maken. ProRail heeft dit jaar al duidelijkheid nodig voor het herstel van viaducten op de HSL-Zuid. Ook moeten er voor verschillende lopende projecten dit jaar contracten worden gesloten voor het vervolg.
Sommige projecten kunnen niet doorgaan
De bewindslieden schrijven dat de politiek prioriteiten moet stellen wat kan betekenen dat sommige grote projecten voorlopig niet doorgaan. Het instandhouden van de basisinfrastructuur staat voorop, maar ook hierbij is het volgens de minister en staatssecretaris nodig keuzes te maken. ,,De totale instandhoudingsopgave is, ondanks de gestegen productie de afgelopen jaren, binnen de looptijd van de fondsen niet uitvoerbaar en niet betaalbaar. Vertraging van instandhoudingswerkzaamheden leidt tot een verdere toename van uitgesteld onderhoud en dat is duurder en leidt uiteindelijk tot meer hinder voor de gebruikers van de netwerken.’’
Voor de zomer keuzes maken
Voor de zomer moeten de keuzes zijn gemaakt zodat deze in de begroting voor 2027 kunnen worden verwerkt. ’’Want er is sprake van hoge urgentie’’, aldus de bewindslieden die melden ’het maximale te willen bereiken met de middelen die ons ter beschikking staan’. ’’We trekken hiervoor alles uit de kast. We maken werk-met-werk en zorgen ervoor dat geld zo effectief mogelijk wordt ingezet. We hebben iedereen daarvoor nodig.’’
Donderdag debatteert de Tweede Kamer voor het eerst over de infrastructuur. Een volgend debat is op 22 april.
ProRail en Rijkswaterstaat trokken aan bel
Rijkswaterstaat en ProRail hebben vorig jaar al verschillende keren noodkreten laten horen over geldtekorten voor de infrastructuur. Op het spoor werd Haarlem het levend voorbeeld van het probleem. Voor een geplande spoorvernieuwing was geen geld meer waardoor ProRail dit jaar alleen onderhoud kan uitvoeren en enkele wissels vervangt. Over enkele jaren moet er vervolgens weer gewerkt worden en dat leidt niet alleen tot extra kosten maar ook weer opnieuw voor hinder voor reizigers.
(c) Treinreiziger.nl
Er zijn natuurlijk al verkeerde keuzes gemaakt, als ik alle autoinfrastructuur met alle toeters en bellen zie die ten zuiden en ten oosten van Amsterdam is aangelegd en nog wordt aangelegd.
Kijk ook eens naar de verbeding van de snelweg van Utrecht naar Breda, terwijl een spoorweg ontbreekt.
Een woordvoerder van de ANWB kwam met het volgende argument: “We moeten de A27 tussen Urecht en Breda wel verbreden, want er ligt geen spoorweg.”
Zowel voor wat betreft de weg als het spoor zal er in de toekomst alleen nog maar voldoende geld zijn voor noodzakelijk onderhoud, zo hoog zijn de daarvoor te verwachten kosten ondertussen gestegen. Dus geen miljarden meer voor nieuwe spoorlijnen of beveiligingssystemen als ERTMS, maar honderden miljoenen voor grootschalige onderhoudsprojecten. Denk daarbij alleen al aan de honderden miljoenen die nodig zijn om de HSL te repareren.