NS wil medewerkers Veiligheid en Service – als proef – wapenstok geven
24 jul 2025 8:58
NS wil als proef veiligheidspersoneel een wapenstok geven. Het spoorbedrijf heeft bij het ministerie van Justitie en Veiligheid een aanvraag ingediend om 75 medewerkers Veiligheid & Service (V&S) te voorzien van een wapenstok.
Volgens NS is het doel van de proef om te onderzoeken of het ’dragen en gebruik van de zogeheten korte wapenstok bijdraagt aan de effectiviteit en veiligheid’ van het werk van V&S-medewerkers. Het spoorbedrijf stelt dat het altijd terughoudend is geweest over de inzet van een wapenstok en dat medewerkers V&S zelf verdeeld zijn over het dragen ervan.
’Confronterend om wapenstok te onderzoeken’
NS-directeur sociale veiligheid Itai Birger zegt dat mewerkers steeds vaker te maken krijgen met geweld. “Dat staat op gespannen voet met de middelen en bevoegdheden waarover zij beschikken om het werk goed uit te voeren. We hebben al veel maatregelen genomen en blijven nieuwe maatregelen nemen om de veiligheid van onze collega’s te verbeteren. Daarbij moeten we alle middelen toetsen die daaraan kunnen bijdragen. Tegelijk is het confronterend dat wij als treinbedrijf genoodzaakt zijn om nu ook de wapenstok te onderzoeken.”
Extern bureau inschakelen
NS hoort binnen dertien weken van het ministerie of de proef wordt toegekend. Als er toestemming komt, laat NS de proef begeleiden en evalueren door een extern onderzoeksbureau. Hoe de proef er exact uit gaat zien bepaalt NS samen met het onderzoeksbureau en andere betrokkenen.
Nu al bodycam en vest
De 680 medewerkers V&S van het spoorbedrijf zijn buitengewoon opsporingsambtenaren die actief zijn in treinen en op stations. Ze hebben al bodycams, een veiligheidsvest en handschoenen en zijn bevoegd geweld en handboeien te gebruiken.
Meer maatregelen gewenst
Naast de wapenstok wil NS meer maatregelen voor een betere veiligheid van de medewerkers. Zo wil het spoorbedrijf dat het voor V&S-medewerkers mogelijk wordt toegang te krijgen tot het rijbewijsregister en andere politiesystemen om de identiteit van reizigers vast kunnen stellen.
Veiligheid speerpunt
NS-medewerkers hebben steeds vaker te maken met geweld en agressie. Vorig jaar steeg het aantal meldingen van fysieke en verbale agressie tegen NS’ers met 5 procent. Het demissionaire kabinet heeft de veiligheid in het ov een van de speerpunten van het ov-beleid gemaakt.
(c) Treinreiziger.nl
Treinreizigers zijn tegenwoordig mondiger.
Dat is op zich geen probleem voor de (meeste) NS personeel. Die zijn communicatief goed genoeg om daarmee om te gaan.
Grensoverschrijdend is het fysieke geweld. Helaas is steeds vaker het geval. In de trein zit de doorsnee van de maatschappij. Ook de probleemgevallen in de maatschappij die niet voor rede vatbaar zijn.
NS is in tegenstelling tot banken, gemeentes met stadskantoren, bepaalde winkels enzovoort niet overgegaan om beveiligings medewerkers permanent in te schakelen.
Maar bij de NS Reizigers personeel zijn al genoeg zware incidenten geweest. De NS top doet er nog steeds te weinig mee. Want het is een extra financiële investering.
Kortzichtig. Want het ziekteverzuim bij de slecht gewaardeerde conducteurs loopt dan ook op. Ziekteverzuim met ondersteuning van veiligheidspersoneel en toestaan van meer middelen kan het ziekteverzuim naar beneden brengen omdat er meer gezag is voor de conducteur.
NS probeert al vele jaren een pleister te plakken op een wonde die is ontstaan door de veranderingen en bezuinigingen bij de politie.
De BOA-taken van een conducteur zouden eigenlijk niet verder moeten gaan dan het opmaken van een proces-verbaal met bewijslast. De rest zou aan de politie moeten worden overgelaten.
Toen er nog voldoende capaciteit bij de politie aanwezig was en er via de centrale meldkamer een goed contact tussen de spoorwegpolitie en de regionale korpsen was, hoefde een conducteur maar om assistentie te vragen en er stond in ‘no time’ een politiewagen op een volgend station.
Alleen de deur die door de conducteur werd ontgrendeld ging open, de politie stond al ongeveer op de juiste plaats op het perron. De lastpak werd uit de trein gehaald en de trein reed verder.
Veel oplossingen voor problemen worden mogelijk door het terugdraaien van foute besluiten.
Conducteurs hebben geen boa-taken.
In het verleden waren alle conducteurs ook BOA en moesten jaarlijks of tweejaarlijks op herhalingscursus met examen. Een behoorlijk deel van het personeel had daar geen zin meer in en na klachten bij de vakbond heeft de vakbond geregeld dat met behoud van salaris de BOA-status kwam te vervallen. Daar plukken we dus nu al enige tijd de wrange vruchten van.
Pepperspray.
Wat krijgen we na de wapenstok, de Pepperspray als middel om agressie in en om de trein en op de stations in te dammen en hoeveel middelen heeft men nodig om reizigers die zich niet willen gedragen en aan de regels te houden op andere gedachten te brengen, waar is het einde zoek ?
Menigmaal heb ik ervaren hoe sommige reizigers mede reizigers waaronder ik onheus behandeld hebben, en die zeer moeilijk deden bij een kaartcontrole, sterker nog ik was ooit bij toeval getuige samen met mijn vader zaliger toen een man tussen Rotterdam en Dordrecht door de aanwezige Spoorwegpolitie in de boeien geslagen werd toen hij zeer moeilijk en agressief deed tijdens een kaartcontrole en in Dordrecht werd afgevoerd, Dit voorval werd eertijds zelfs opgenomen voor een SBS 6 programma over het werk van de Spoorwegpolitie en dat was een bijzondere en angstige ervaring, we waren blij dat we zonder kleerscheuren thuis waren gekomen.
Ook op stations zag ik menigmaal mensen die met harde hand een toontje lager moesten zingen. Reizen met het OV is niet altijd een “feest’, daarom let ik ook goed op mijn mede reisgenoten en hun gedrag.
Ik hoop wel dat als men een en ander gaat invoeren het juridisch klopt en legitiem is en de middelen krijgt om als boa z’n werk te kunnen doen, maar hoop dat inzet van een wapenstok het allerlaatste middel is om het kwaad te beteugelen.
Er spelen een aantal zaken door elkaar. Met de actie is deze NS wederom aan het symptoombestrijden en niet de oorzaak aan het wegnemen.
Het NS personeel is in staat om een probleem te laten escaleren.
De NS legt de schuld van alle problemen volledig bij de reiziger neer. Dat wordt niet altijd geaccepteerd en maatwerk is volledig uitgebannen.
Reizigers worden mondiger, de hele maatschappij wordt mondiger.
Door de weinige controles dichten reizigers rechten toe. Als een conducteur een keer toegeeft ben je als organisatie weg.
Volgens een staafdiagram bij een artikel van de NOS over dit onderwerp is het aantal meldingen van fysieke agressie tegen NS-personeel in 2024 juist gestabiliseerd. Kennelijk is er vooral een stijging in het aantal meldingen van verbale agressie. Een wapenstok lijkt me echter geen geschikt middel tegen verbale agressie.
Waarom hebben ze eertijds de Spoorwegpolitie opgeheven, was dat uit bezuinigingen of andere redenen nu ze de Boas gebruiken. De Spoorwegpolitie was toch effectief geweest en had volgens mij veel bevoegdheden, misschien meer nog dan de V & S groep ???
Bezuinigingen, de regering heeft in 2013 de spoorwegpolitie opgeheven en officieel zijn die taken ondergebracht bij de normale polie…
Ter aanvulling: Dit geschiedde ook in het kader van een verdere reorganisatie van de politie in Nederland. Zo werd eerder al de z.g. veldpolitie, klein onderdeel van de destijds bestaande rijkspolitie, opgeheven en de hele rijkspolitie zelf ook die werd samengevoegd met de 144 korpsen gemeentepolitie. Ook werden luchthavenpolitie en verkeerspolitie geïntegreerd oftewel opgedoekt als zelfstandige eenheden en kwam de bewaking van Schiphol in handen van de Koninklijke Marechaussee. Slechts in Rotterdam waar de politie eenheid Rotterdam Rijnmond een feitelijke voortzetting werd van het korps gemeentepolitie Rotterdam, bleef de unit havenpolitie bestaan. Verder verdween ook de rijkspolitie te water om onderdeel te worden van de nationale politie.
Wapenstok kan de agressieve treinreizigers die wat kwaad in de zin afschrikken. Want dan wordt het minder snel fysiek.
Gezag uitstralen werkt bij de radicalen door wapens te hebben. Treinreizigers die alleen ontevreden zijn uiten zich hooguit. Of het wordt op opgelost na een gesprek met de conducteur. Want de conducteur is slechts de tussenpersoon. Die kan niet alles persoonlijk oplossen. Ze kunnen wel adviseren.
Hanzeboog, u zit vaak genoeg in de trein.
Neem de volgende keer eens een stok mee en probeer daar in een trein eens flink mee uit te halen. Grote kans dat u eerder een plafond, lamp, stastang, rugleuning of medepassagier raakt dan een wegduikende lastpak.
Bij echte agressie zal de wapenatok worden afgepakt, dat leer je op de sportschool, en juist worden gebruikt om de boa eens lekker af te rossen.
Dit lijkt me een vanachter een bureau verzonnen idee, laat Itai Birger het eerst maar eens een tijdje zelf uitproberen op de trein.
NS heeft aangegeven dat het aantal gevallen van agressie de in de meest ernstige categorie is gestegen van 1042 in 2023 naar 1095 in 2024 (+ 5%). Bovendien meldt NS dat de agressie per incident heftiger is geworden en meer letselschade heeft veroorzaakt. Het betreft 338 gevallen van letselschade in 2024 tegen 252 gevallen in 2023 (+ 34%).
https://www.nsjaarverslag.nl/jaarverslag-2024/activiteiten-en-prestaties-in-nederland/veilig-reizen-en-werken/sociale-veiligheid#:~:text=In%20de%20trein%20is%20het,2023%20tegenover%20655%20in%202024).
Hsns, Johan heeft het over de stijgende VERBALE agressie.
Ik ben het met hem eens. Een wapenstok gebruiken tegen verbale agressie kan alleen als je de mondige reiziger er rechtstreeks mee ‘op de bek’ slaat.
Dat is niet toegestaan.
NS wil het (toenemende) fysieke geweld trachten te voorkomen en bestrijden
Het punt is dat het aantal meldingen van fysieke agressie in 2024 juist nauwelijks is toegenomen ten opzichte van 2023. Toch voert NS een stijging van de agressie aan als onderbouwing voor de wapenstokwens. Daarbij vegen ze fysieke en verbale agressie op één hoop. Dat die toename bijna volledig is toe te schrijven aan meldingen van verbale agressie zeggen ze er niet bij, terwijl dat wel een relevant verschil maakt.
Dat het aantal meldingen van fysiek geweld in 2024 nauwelijks is toegenomen is helemaal niet zo positief als je ziet dat het sinds 2020 verdubbelt is. En dat is alleen nog maar het aantal meldingen dat werkelijk gedaan wordt, wie weet hoeveel meldingen er niet gedaan worden omdat men toch het gevoel heeft dat het geen zin heeft of er niets mee gedaan wordt?
Ook krijg ik het idee dat je de stijging wilt bagatelliseren omdat het maar verbaal geweld is, maar ook verbaal geweld richt schade aan.
Goh, waarom zou het in 2020 nou zoveel lager hebben gelegen?
Bedoel je door corona? Waarom dan de verdubbeling van meldingen in 2024 t.o.v. 2019? Eerste uitbraak in Nederland was pas in 2020, 2019 was een topjaar wat betreft het aantal reizigers, de NS zit nu weer rond de 90% van dat aantal reizigers, maar wel met veel meer (gemelde) geweldsincidenten.
Nee, het punt is dat een wapenstok niet gaat helpen tegen scheldpartijen. Ook een boa mag iemand niet aftuigen met een wapenstok vanwege een ziekteverwensing en dat weet iedere (potentiële) afzender van zo’n verwensing ook.
Overigens hebben we het hier na de verdubbeling nog steeds over de orde van grootte van één gemelde scheldpartij per miljoen treinreizen.
De conducteurs krijgen dus geen wapenstok. Alleen een beperkt aantal BOA’s krijgt een wapenstok. In 99,5% van de treinen is alleen een conducteur aanwezig. Ik zie dus deze maatregel als puur voor de bühne en totaal niet als een effectieve manier om agressie te bestrijden. De incidenten gebeuren vooral in de treinen als een conducteur die zijn taak wel serieus opvat een agressieve zwartrijder aantreft.
U miskent dat deze BOA’s specifiek kunnen worden ingezet op lijnen waar soms veel agressie kan worden verwacht, denkt u bijvoorbeeld aan sommige nachttreinen of speciale treinen na afloop van evenementen. Door gebruik van allerlei middelen valt dan eerder agressie te verwachten en daarop anticiperen door met een korte wapenstok uitgerust te zijn kan veel ellende voorkomen. Ik verwacht dat dit ook wel ongeveer de meest zinvolle inzet voor deze BOA’s zal kunnen zijn, die ene loslopende geweldpleger op station Hoorn kan hooguit per toeval worden aangetroffen en goed worden aangepakt. Volgens mij is dit ook het effect en doel van deze plannen.
Ik misken helemaal niets maar 75 is gewoon helemaal niets en dus complete zinloze symboolpolitiek. Reken even mee. Je hebt dus zo’n 38 koppels beschikbaar (BOA’s werken altijd minimaal met zijn tweeën), dan heb je nog roosters, snipperdagen enz.enz.
Dan zou je die dus allemaal op nachttreinen en bij evenementen gaan neerzetten, dan heb je nog steeds heel veel treinen die zonder die BOA’s rijden. Is echt nog geeneens een druppel op die gloeiende plaat want de druppel is al tot damp vergaan alvorens hij die gloeiende plaat heeft kunnen bereiken. Die BOA’s willen natuurlijk ook niet alleen ‘s-nachts werken, verzin iets beters maar kom niet met dit soort zinloze proefballonnetjes.
Het gaat om een proef met 75 man om te bezien of het middel uberhaupt een bijdrage zou kunnen leveren.
Bron: de link in Hans’ bericht.
Het doet er niet toe dat in 99,5% van de treinen alleen een conducteur aanwezig is, want de wapenstok is kennelijk vooral bedoeld tegen agressie op stations.
Over de BOA bevoegdheid van de conducteurs is een best wel interessante discussie geweest op de NS Community.
https://community.ns.nl/ervaringen-contact-ns-52/boa-bevoegdheid-conducteurs-80475?tid=80475&fid=52
Meesterlijk. 🤣
https://speld.nl/2025/07/24/ns-wil-na-wapenstok-ook-proef-met-medewerkers-te-paard/
Ik vind het eerlijk gezegd super flauw, maar goed humor is voor elk mens anders.
Een wapenstok lijkt me onwenselijk. Als dat nodig is, is het tijd voor de politie. Ik denk ook dat er geen toestemming voor komt. Ik snap het signaal wel dat de NS wil afgeven met dit persbericht.
Wat alleen raar is, is dat niet alle conducteurs meer BOA zijn. De taak van het personeel op de trein zou moeten veranderen van deuren openen en dicht doen naar veiligheid en service. Dan krijg je meer respect voor het personeel. Een bevoegdheid als ID controle is dan veel nuttiger.
De weerloze conducteurs die nu kaartjes controleren is een paradijs voor aso’s. NS laat haar personeel hier echt in de kou staan. Maak die mensen BOA of automatiseer ze weg.
Zoals ik hierboven al heb aangegeven zijn het juist de conducteurs geweest die via de vakbond de wens bij NS hebben neergelegd om de BOA-status te laten vervallen. Dit omdat er jaarlijks examen moest worden gedaan en er consequenties waren als dat examen niet werd gehaald. Personeel heeft er dus zelf voor gezorgd. Zie ook de link die Henk Peetersen heeft geplaatst. Er is dus geen enkele conducteur meer die ook een BOA-bevoegdheid heeft. Je bent of conducteur of BOA.
BOA-bevoegdheden kunnen helpen bij het beboeten van zwartrijden en andere overtredingen maar spelen, buiten het feit dat deze nauwelijks door de HC’s gebruikt werden, geen rol bij het indammen van geweld. Dit blijkt ook uit het functioneren van V&S medewerkers die BOA-bevoegd zijn.
Ik vraag me sterk af of een wapenstok daarbij wel gaat helpen. Ik zou hopen dat van een vertienvoudiging van het aantal V&S medewerkers wel degelijk preventieve werking uit gaat. En dat bodycams en ID controle bevoegdheid het makkelijker maakt om geweldsplegers op te pakken.
En wie gaat dat betalen, de reiziger die nu al afhaakt vanwege het peperdure kaartje? Dat gaat hem dus echt niet worden. Mijn tip zou zijn om veel meer ingangscontroles te houden bij de trein. Nu wordt ook veelal de truc toegepast om gewoon in te checken maar aan de andere kant van het poortje gelijk weer uit te checken. Met ingangscontroles voorkom je dit. Nadeel is wel dat dit veel tijd kost.
We weten allemaal hier om welke groepen het vooral gaat en ja ik denk dat de controle daar echt rekening mee moet gaan houden. Ik keek gisteravond naar WNL en het was weer opvallend dat er vooral naar oplossingen werd gekeken en totaal niet naar het profiel van de daders.
Dat hoeft niemand te betalen, het zijn gewoon mensen die nu betaald worden om de deuren te sluiten die een iets andere invulling van hun baan krijgen.
Tja, die vakbonden… Maar goed, ik denk dus dat voor conducteurs doorgaans geen plaats meer is. Deuren sluiten kan in lange en drukke metro’s ook zonder conducteur. Ik snap dat vakbonden dit niet willen horen, maar personeel op de trein is vooral nuttig als purser die reizigers helpt bij problemen, vertragingen e.d. en als controleur van vervoersbewijzen/ veiligheidsmedewerker. En dus zouden het juist BOA’s moeten zijn. Dat is een andere invulling van het vak, en vast best wel pijnlijk voor sommige conducteurs, die hiermee dus strikt gezien geen conducteur meer zijn. Maar de huidige situatie is niet houdbaar, niet financieel en niet qua veiligheid.
Van conducteurs heb je er wel heel veel rondlopen en als die grotendeels moeten afvloeien dan heb je als organisatie wel een behoorlijk probleem want dan ben je heel veel geld kwijt aan afvloeiingsregelingen. Ik denk dat de gemiddelde conducteur wel zo’n 20 jaar bij NS werkt dus het gaat hier om forse bedragen, die NS momenteel niet kan opbrengen. NS werkt nu zo’n 20 jaar compleet zonder visie en laat zijn oor veel te veel hangen naar de onzinnige eisen van de vakbonden. Dat begint zich al enige tijd enorm te wreken.
We kunnen die conducteurs nog heel goed gebruiken in een iets andere functie. Een functie die hun werk ook veiliger maakt en meer klantgericht is.