Spoorwegmuseum reorganiseert – geen voorstellingen, meer museum
17 feb 2026 14:13
Het Spoorwegmuseum in Utrecht ziet zich door financiële problemen genoodzaakt tien medewerkers te ontslaan en te stoppen met voorstellingen. Tijdens een personeelsbijeenkomst vorige week zijn de ruim 100 museummedewerkers ingelicht over de reorganisatie waarmee de museumleiding een faillissement hoopt te voorkomen.
Het Spoorwegmuseum kampt al jaren met geldgebrek. De kosten van het museum zijn gestegen maar de opbrengsten zijn niet omhoog gegaan.
Meer museum
Het museum stopt per 1 maart met de voorstellingen in het eigen theater. Met de reorganisatie wil het museum zich meer op de kerntaak richten; oftewel het zijn van een museum met aandacht voor educatie en het behoud van de collectie. Voor de museumtaken kan het museum aanspraak maken op subsidies en fondsen.
Door de reorganisatie komen er overigens zeventien nieuwe banen bij. Het is niet bekend of de tien medewerkers die hun baan nu verliezen, in kunnen stromen in een van de nieuwe functies. Vakbond FNV heeft het sociaal plan van het museum al goedgekeurd.
Dagelijks voorstellingen over Oriënt Express
Binnen in het Spoorwegmuseum staat sinds 2005 het Stoomtheater waar dagelijks meerdere voorstellingen worden gegeven over de Oriënt Express. De tien medewerkers die hun baan verliezen zijn de acteurs van deze voorstellingen.
(c) Treinreiziger.nl
Toch maar eens een keertje weer heengaan, lang geleden dat ik hier ben geweest.
Meer museum willen zijn ben ik op zich wel voor. Die show was aardig voor de doelgroep (kinderen), maar had niet heel veel betekenis voor het museum als geheel.
Aan de andere kant, trek je zo wel hele gezinnen, opa’s en oma’s etc. die er anders niet zo snel naar een paar stukken stilstaand oud ijzer waren komen kijken. En die geven weer meer uit aan consumpties en in de winkel…
Nou, het wordt anders altijd druk bezocht, mensen blijven daarvoor langer, kans op meer verkoop als je moet wachten bij het restaurant en ik als volwassene vind het theater ook nog best grappig. Ze mogen wel gerust dingen anders indelen. Meer info bij treinen en zo, maar het een kan gerust naast het ander bestaan
Vriendenloterij kan wellicht helpen? Nederlandse Loterij? Erik de Zwart?
Het eerste wat helpt is een visie wat je met het museum aan wilt en pas daarna komen de duiten. En aan de visie ontbreekt er het e.e.a.
Heel raar. Een paar maanden geleden heeft de museumdirectie de band opgezegd met de “Vereniging van Vrienden van het Spoorwegmusuem”. Ze stelden geen prijs meer op de hulp (zeker ook financieel) die deze boden, en die was met name voor “het behoud van de collectie.”. Een argument was juist dat ze afwilden van het stoffige imago van spullen-museum voor oude mensen en meer op de jeugd wilde richten. Ik begrijp er niks meer van…
“een museum met aandacht voor educatie” is toch juist meer op de jeugd gericht?
De jeugd komt helemaal niet naar een museum. Dat is al decennia zo.
Waar gaan al die gezinnen in de sprinter Utrecht Centraal – Utrecht Maliebaan dan naartoe?
Het Nijntje museum in Utrecht wordt druk bezocht door kinderen.
En ook door buitenlandse Kids en jeugd die haar Miffy noemen.
Was er vorig jaar geweest en ik vond de Spoorwegmuseum een tegenvaller. Veel pretpark en weinig verhaal rond de Nederlandse spoorwegmuseum. Ik zou de directie van de NSM eens aanraden om eens te gaan kijken bij de Aviodome (vliegtuig museum in Lelystad), waar ze dit wel goed hebben gedaan en daar loop je de Nederlandse luchtvaart historie heen en zo zou je dit ook met de treinen moeten aanpakken.
Wel werd er bij het spoorwegmuseum op sommige tijdstippen wel uitleg gegeven bij sommige locomotieven en trein en dat gebeurde ook op een goede manier, maar dat is iets anders dan dat je door de Nederlandse spoorgeschiedenis heenloopt met de treinen en de attributen, die bij die tijd horen, zoals kaartjes, uniformen evt wat spoormodellen etc. Verder zou je ruimte open kunnen laten voor bepaalde exposities rond bepaalde thema´s als bijv. Post, Koninklijke rijtuigen, Internationale verbindingen zoals de Orient-Express.
Een achtbaan is niet iets wat je in een inventaris van een musuem thuis hoort. Ook heb ik er ook een ritje mee gemaakt. Nee ik ben niet vies van achtbanen en ik er heel wat bereden, maar dan wel op een plek waar ze wel thuis horen.
Ook vind ik de staat van sommige treinen duidelijk dat ze niet goed onderhouden worden en ze wegkwijnen aan de buitenzijde van het museum. Vaak gaat het wel om moderner materieel, zoals de ICM 4011. Recente musuem treinen, zoals de ICM 4011, DM’90, Mat’64, sprinter hadden ook prima gebruikt kunnen worden voor de pendeldienst tussen Utrecht CS en Utrecht Malibaan. Trouwens te voet ben je even snel bij het musuem dan met de trein. Dus als je de sporen overkapt kan je er ook nog een museumruimte van maken en komende mensen wel tevoet of met de bus. Er zijn veel meer grote musea die geen station hebben.
Het museum heeft de samenwerking met de “Vrienden”opgezegd, omdat de Vrienden meer zouden zijn geinteresseerd in het cultuur-historische aspect en het museum meer in het aantrekken van gezinnen met kinderen en daarom andere “geefkringen” wil aanboren.Een zeer merkwaardige visie
Thematische wissel tentoonstellingen kunnen er voor zorgen dat mensen regelmatig tetugkomen
Een tentoonstelling over de geschiedenis van wissels zie ik eigenlijk ook wel zitten ;).
Historie, techniek en nostalgie rond spoor en trein kunnen vrijwel altijd en overal op veel belangstelling rekenen van jong en oud. Daar hoef je dus geen theater bij te maken. Dat zal dus waarschijnlijk min of meer een werkverschaffingsproject voor afgestudeerden van de toneelacademie zijn geweest.
U kunt er niet verder naast zitten dan dit… Bent u er al eens geweest? Educatie kan op veel manieren, musea verspreiden kennis dat kan ook via theater. En het leuke is dat het leuk is voor alle leeftijden.
Je kunt die acteurs 3-4 voorstellingen laten opnemen en ‘n immersive experience van maken. Ik zou liever ook meer materieel willen zien. Wat zou het cool zijn, als er één koploper weer wordt voorzien van de oranje stoelen en de doorloopkop weer ingebouwd wordt.
De doorloopkop zou je cosmetisch kunnen doen door te doen alsof er sprake is van 2 deuren door de zwarte strip er weer op te plakken, maar de oude inrichting inbouwen etc zou zeker een goede zijn. Hiervoor zou de 4011, die de NSM al heeft prima voor kunnen lenen. Ik zou de techniek niet meer wijzigen en weer zorgen dat de trein weer rijbaar wordt. Immers de trein is op eigen kracht bij het NSM gekomen en zou weer op eigen kracht moeten kunnen rijden en ook weer mensen kunnen vervoeren voor toeristische ritjes.
Ten aanzien van het interieur van de ICM zou je een deel in de oude staat en een deel in de vernieuwde staat kunnen brengen zodat men kan zien hoe het oorspronkelijk uitzag en hoe het nu is..
Het museum is niet slecht, wel te statisch, museum materieel berijdbaar maken is ook een goed idee.
Men zou 3D presentaties kunnen geven of door middel van Virtual Reality brillen de bezoeker een kijkje kunnen laten nemen op plaatsen van stations, werkplaatsen waar trein onderhoud gepleegd worden. Breng het heden ook meer naar de voorgrond en niet alleen het verleden.
.
Ik had voor het laatst het museum bezoekt tijdens een drukke open monumenten dag toen men met een Mat 46 en Mat 54 van Amersfoort naar en van het museum kon rijden en vooral Mat 46 was een bijzondere gewaarwording zeg maar een jeugdherinnering.
Dynamischer en tonen wat de toekomst van het spoor te bieden heeft zou een goede zet zijn en kijken en vooral tonen waar onze spoor geschiedenis aan belang gewonnen heeft.
Nederland heeft ook een speciale band met voormalig Nederlands Indië waar veel stations behouden zijn, men RECHTS rijdt en het overige weg verkeer links en duidelijk maken wat dit deel van de wereld van invloed is geweest op ons eigen land.
Het museum open stellen voor doelgroepen om er bijeenkomsten te houden en of spoor gerelateerde cursussen te geven.
Jaren geleden organiseerde men PASAR PERRON, zeg maar een Pasar Malam tussen de treinen met diverse eettentjes en muziek, het was er gezellig en druk en er kwamen mensen naar het museum die anders nooit gekomen waren, helaas is dit verleden tijd en waarom is mij niet duidelijk.
Het museum heeft bestaansrecht alleen moet men elementen toevoegen die een breder publiek aantrekken en langer dan een uurtje vasthouden. Een land zonder een spoorwegmuseum is feitelijk ondenkbaar, maar dan op een financieel verantwoorde manier en toekomstbestendig gemaakt !
Spoor kun je berijdbaar maken. Treinen zouden rijdend gemaakt kunnen worden. Maar veel van de wilde plannen die ik voorbij zie komen kosten alleen maar bakken geld. En dat hebben ze nou juist niet. Doorloopkop in een Koploper bouwen, interieurs aanpassen en hele oude treinen terugbrengen naar rijdende staat ; allemaal onnodig geld uitgeven.
Ook lees ik in één van de reacties dat er te weinig oude treinen zouden staan. Dat is pure onzin. Blokkendoos, meerdere stoomlocomotieven, oude rangeerlocs, de grijze diesel drie, mat ’40, ’46 en ’54, plan D rijtuigen, te veel oud materieel om op te noemen.
En er is een collectie miniatuurtreinen en een collectie met allerlei items uit het verleden van het spoor zoals onder andere uniforms, gereedschappen, vervoersbewijzen en perronatributen.
Veruit één van de mooiste musea van Nederland!!
Waarom niet meer met vrijwilligers doen, net zoals de meeste museum lijnen?
Het Spoorwegmuseum moet samenwerking zoeken met een aantal museumspoorlijnen (SHM, MBS) in Nederland. Dan bv de Nestor weer stoomvaardig maken, dit is een relatief ‘compacte’ lok en kan zelfs nog op perslucht draaien. De kosten voor herstel zullen beperkter zijn dan van de 2104 of 6300. Met de inzet van de Nestor op een museumlijn, voor hun interessant want er rijdt wat anders, in het Spoorwegmuseum kan dan tijdelijk de Kikker of de Bello geexposeert of mee gereden worden. Dus een vorm van een wisselcollectie. Het excuus van het SM dat de originaliteit geweld wordt aangedaan klopt maar beperkt, immers de lok hoeft niet op de hoofdbaan.
Het probleem met MBS is dat de lijn Haaksbergen – Boekelo op geen enkele manier aan het hoofdrailnet gekoppeld is. Alle treinen van en daar naar toe zullen dus per vrachtwagen aangevoerd moeten worden.
Een zet die overwogen kan worden is dat jong en rijvaardig museummaterieel eerst een tijd in dienst gaat bij rijverenigingen rijdende spoorwegmusea, zoals SHM, Crew 2454, Stg Hondekop, De Karel, Miljoenenlijn, … en als ze voor het rijden niet meer rendabel te onderhouden zijn gaan ze als statische treinstellen (wel compleet) naar het Nederlandse Spoorweg Museum. Uiteraard kan de NSM ook een deel rijdend museum materieel gebruiken voor hun diensten Utrecht Centraal – Utrecht Malibaan.
Reserveer eens geld voor de restauratie van de diesel 3, dan kan je daar betaalde ritten mee maken.
Even heel erg out of the box denkende:
– Waarom niet het hele museum verplaatsen naar de nabijheid van een echt station, bijvoorbeeld Amersfoort, nieuw museum in de voormalige wagenwerkplaats, genoeg parkeerplekken in de buurt als men toch met de auto wil komen.
– Ga ook echt weer de Nederlandse Spoorweghistorie goed neerzetten.
– Zoek weer actievere samenwerking met NS, Prorail, zorg dat de trainingscentra deel uitmaken van het museum, ook al is dit (deels) achter de schermen
– Ga inderdaad ook meer samenwerkingen aan met vrijwilligers organisaties, hoe mooi zou het zijn om ‘live’ te zien hoe een treinstel/wagon/loc wordt opgeknapt door stichting X.
– Zoek in het kader van het laten zien en betrek de jeugd ook meer samenwerking met technische MBO/HBO scholen
– Laat weer pendels rijden vanuit Amsterdam, Zwolle, in de zomer misschien wel zelfs vanaf Rotterdam met eigen materieel
– Organiseer mooie trein ins, VSM ligt om de hoek en ook de SSN zal niet vies zijn om mooie ritten naar het NSM te organiseren.
Geen idee of dit goed plannen zijn en of iemand van het NSM dit leest, maar ook gezien de reacties hieronder lijkt het er heel erg op dat of onze visie anders is, of misschien wel de verkeerde stuurlui achter het stuur zitten…
Mee eens met bovenstaande voorstellen.
In de jaren tachtig en begin jaren negentig heb ik het Spoorwegmuseum een paar keer bezocht. Lekker rustig, uitgebreid het opgestelde materieel bekijken. Twee jaar terug had ik opeens zin om er weer heen te gaan, maar mijn hemel. Het leek wel Monkey Town. Overal krijsende, blèrende kinderen met enkel interesse voor de suikerspinnen (of wat ze er ook verkochten). En die mooie 6300 ingemetseld in een ‘experience’. Nee, voor mij niet meer.
Wat ik raar vindt, is dat men meer wilt inzetten op educatie terwijl het stoomtheater naast leuk, ook iets leert aan de bezoeker. En de medewerker voor educatie is ook boventallig, dus schiet mij maar lek… 🤷🏼♀️. En juist met het theater ben je uniek, dat hebben maar weinig musea. Ik vraag me serieus af of deze directie nadenkt over wat de gevolgen gaan zijn. Jammer in elk geval voor het personeel maar ook voor de museumbezoekers
Organiseer thema s over een specifieke trein, in diverse kleurstellingen in de loop daar jaren en waar ze ingezet werden. SGM, de oersprinter van Stadstrein naar regionale eerste echte NS-Sprinter, materieel 54 met 766 en de Beneluxtrein uit 1957, ICR rijtuigen door de jaren heen enz. Misschien kunnen de acteurs/actrices daar ook verder op inspelen en dat biedt voor hen weer een afwisellende rol dan alleen verhalen over de Oriënt Express. In de tussentijd kan er gebrainstormd worden over toekomstige exposities, met een pendeldienst in klassieke treinen, waaronder de onlangs de gereviseerde Dieseltreinstel 41~kik heb eerder heimwee naar de Heimwee= Express dan naar die Oriënt Express-voorstellingen. Ook hier kunnen de acteurs/actrices een rol spelen, als treinbegeleidster, machinist, kruier of cateringmedewerkster.