fbpx
Foto: Ryne Kolejowy

Waterbuffel – oude NS-diesel krijgt in Polen duurzaam tweede leven op waterstof

20 feb 2026 12:33

Het Poolse treinbedrijf SKPL Cargo heeft deze week met succes een eerste rit gemaakt met een oude NS-buffel op waterstof. De oude DM90-dieseltrein, in de volksmond buffel genoemd, werd in het kader van innovatieproject Hyiptrain omgebouwd naar waterstoftrein en gaat nu een duurzaam tweede leven tegemoet in Polen.

De ’waterbuffel’ maakte donderdag een eerste rit van Zagórz naar Ustrzyki Dolne in het Bieszczadygebergte. In de DM90-treinstellen zitten twee dieselmotoren. In de omgebouwde Poolse trein is er daarvan een omgebouwd naar waterstof, de andere motor is nog een dieselmotor.

Nieuwe mogelijkheden Europa

De verwachtingen in Polen zijn hooggespannen. “Deze aanpak creëert geheel nieuwe mogelijkheden voor spoorwegmaatschappijen in Europa, met name voor diegene die rijden op trajecten zonder bovenleiding”, citeert het Poolse spoornieuwsplatform Ryne Kolejowy directeur Tomasz Strapagiel van SKPL.

Volgens Strapagiel toont de omgebouwde buffel dat het in de toekomst mogelijk zal zijn om de verbranding van fossiele brandstoffen in al in gebruik zijnde treinen geleidelijk af te kunnen bouwen. “We laten vandaag zien dat we onze eigen gespecialiseerde technologische competenties kunnen ontwikkelen die aansluiten op de lokale behoeften en mogelijkheden.”

Trein nog niet goedgekeurd

De waterbuffel kan nog niet ingezet worden voor passagiersvervoer, hij moet nog verder getest worden en is nog niet goedgekeurd.

SKPL heeft in 2020 32 oude DM90-treinstellen uit Nederland aangeschaft die gebruikt worden voor intercitydiensten. Onlangs heeft SKPL ook de laatste veertien nog beschikbare DM90-treinen gekocht, die in Roemenië terecht waren gekomen. Deze buffels zijn inmiddels onderweg naar Polen. Er zijn in de jaren 90 in totaal 53 DM90’s voor NS gebouwd door Talbot in Aken.

In Nederland gekozen voor elektriciteit boven waterstof

In Nederland zijn plannen voor waterstoftreinen afgeschoten en wordt, voor de trajecten waar nu nog dieseltreinen rijden, voor elektrificatie gekozen. Als laatste maakten de provincies Groningen en Friesland de keuze voor elektriciteit boven waterstof, via een gehele of gedeeltelijke bovenleiding of accutreinen. De Groningse gedeputeerde Erik Jan Bennema zei in november tegen RTV Noord dat de provincie verwacht dat elektrische treinen beter leverbaar zijn en goedkoper uitvallen dan waterstoftreinen.

In 2020 testte Arriva een waterstoftrein en vond Groningen dit veelbelovend, maar de provincie kon uiteindelijk geen fabrikant vinden die vier waterstoftreinen wilde bouwen omdat dit aantal te klein zou zijn.

Een buffel in gebruik bij NS. Foto: (c) Albert Koch, cc-by nd
4.8 5 stemmen
Artikel waardering
24 Reacties
Oudste
Nieuwste Meest gestemd
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Arjan krabbenbos
1 maand geleden

Ik heb vorig jaar september een rit gemaakt met de voormalige NS/Syntus Buffel, de DM 90 in Polen. Een retourrit van 3,5 uur heen en weer van Krakow naar Zagorz en terug! Ze zijn mooi rood geworden met de gele zwenk-zwaaideuren en hebben een mooi interieur. Er staan op een zijspoor in Zagorz nog enkele niet gereviseerde, maar met veel graffiti versierde gele treinstellen te wachten op betere tijden. De laatste 14 stellen in Roemenië die terugkomen in Polen worden deze gelijk aan de nieuwe eisen onderworpen of blijven die voorlopig hun dieselmotoren houden? Wat ook leuk is te vermelden is dat deze treinen bij SKPL namen dragen op hun cabines. Dit vindt je ook terug op de oude koersborden, de elektronica ( voor de eindbestemmingen) die werd gebruikt in Nederland werkt in Polen niet! Misschien in de toekomst wel, maar voorlopig doen ze het met koersborden, die je vroeger ook bij de IC Berlijn zag! ben benieuwd wanneer de eerste Waterbuffel officieel in dienst komen! Maar let op: De treindiensten van SKPL zijn een stuk minder frequent, dan toen deze treinstellen in Nederland rondreden. Krakow Zagorz zijn maar drie slagen heen en weer per dag! Ik heb 2 uur in Zagorz doorgebracht bij het station, waar divers materieel te zien was (ex Duitsland en Poolse diesellocomotieven) en de site waar de nog ongereviserde Buffels op een zijspoor stonden. (nabij sportvelden en route van naar Krakow)

Frans E.R.
1 maand geleden
Antwoord aan  Arjan krabbenbos

Plaats een foto van het interieur van de “Poolse/Nederlandse (water)buffel” voor wie (nog) niet naar Polen kan afreizen om deze “jong-timers” onder de treinstellen te zien.

Zulke ideeën verdient navolging als hergebruik van rijdend materieel.

Mattheas
1 maand geleden
Antwoord aan  Frans E.R.

Er staan foto’s van deze trein op Vagonweb. Daar kan je ook zien op welke treindiensten ze worden ingezet: https://www.vagonweb.cz/fotogalerie/PL/SKPL_SD85.php

Laatst bewerkt op 1 maand geleden door Mattheas
Baardstaart
1 maand geleden

Sorry dat ik weer de partypooper moet zijn.
Waterstof is zeer inefficient en moeilijk te behouden. Waar ze in de ruimtevaart steeds meer afscheid genomen wordt van waterstof ten favoure van methaan blijft de rest nog denken in waterstof omdat er geen koolstofatoom in zit. Methaan mits opgewekt met de Sabatierreactie (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sabatierreactie) waardoor idd klimaatneutrale methaan ontstaat, omdat het CO2 eerst uit de lucht wordt gehaald om methaan te maken en later weer terugkomt door verbranding. En dan hebben we het nog niet over de grote hoeveelheden stroom die processen om waterstof en/of methaan te maken terwijl we nu al zitten met enorme stroom problemen. En voor batterijtechnologie wordt ook gemakshalve vergeten hoeveel energie het kost om efficiente batterijen te maken en hoe relatief kort ze meegaan. Om over de waanbeelden van een noordzee vol windmolens, zonnepanelen waar terugleveren steeds onaantrekkelijker wordt niet te spreken.
Ik denk dat electrificatie door bovenleiding of zijn goedkopere broertje derde rail (750V) de meest klimaat en efficiente oplossing is om treinen van stroom te voorzien. Zeker op drukkere lijnen zou je moeten kiezen voor electrificatie via bovenleiding. Voor de rustigere lijnen zou ik kiezen voor de allerlaatste generatie biodiesel oplossing. Idd niet 100% klimaatneutraal, maar wel het beste wat we nu hebben.
Wil je echt iets doen voor het klimaat dan zou je in de randstad moeten beginnen met een daadwerkelijke vervoerstransitie van auto naar fiets en OV. Ipv batterijbussen zou er gekeken moeten worden of dikke buslijnen voorzien kunnen worden met een trolleysysteem zoals in Arnhem en de rest op zo schoon en bewust mogelijk fossiel of biodiesel.
Voor werkelijk groene stroom zou je moeten kijken naar kernenergie en zijn modernere broertje Thorium. En als je vollop groene stroom uit kernenergie hebt kan je ook weer makkelijk methaan of waterstof maken voor verder verbruik.

D den Drijver
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Lang verhaal kort: ruimtevaart, kernenergie, thorium.
😂😂😂

Daan
1 maand geleden
Antwoord aan  D den Drijver

Lamg verhaal kort, je kan waterstof niet als gas opslaan, het neemt te veel ruimte in, en is ye brandbaar/niet veilig.

Het samenpersen of op andere manier opslaan is heel inëfficient en duur. En dat blijft zo.

Nederland en Baardstaart hebben gelijk, elektrificeren is beter.

Nu maar hopen dat ze snel genoeg inzien dat een draadje ophamgen veel beter werkt dan batterijen.
met stroom, zolang je je aan natuurkundige wetten houdt.

Baardstaart
1 maand geleden
Antwoord aan  Daan

We hoeven niet verder te kijken dan de provincie Overijssel. Deze heeft ook 2 Dieselspoorlijnen en die hebben gekeken naar zowel batterij als waterstof technologie. Ze hebben zelfs via Stadler een Wink geleend om wet testen te doen als batterijtrein tussen Almelo en Marienberg. Na alles grondig ge-evalueerd te hebben gaan ze in 2028 Almelo – Marienberg electrificeren en rond 2031 Zutphen – Hengelo. Duidelijker kan je het niet hebben. Ook de provincie was in eerste instantie begonnen als gelovigen van de batterijkerk, maar heeft uiteindelijk gezien dat deze “goed”koop duurkoop is.

Al die groene claims op hun waarde schatten… Dat zouden meer mensen eens meer moeten gaan doen. Niet om te vervuilen, maar om tot echt zinvol beleid te komen los van allerlei dogma’s en andere aannames. Dan kom je ook tot andere conclusies zoals beter OV dan al die batterij auto’s, die als oplossing door de strot worden gedrukt. En wellicht ook je leven op andere waarden baseren dan overconsumptie dan de zogenaamde groen-grijze viespeukerij en al de goedkope Chinese meuk waar we mee doodgegooid worden. Om over het schofterige stroomgebruik van AI maar niet te hebben.

Paul Lamote
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Bij Almelo-Hardenberg is elektrificatie vooral efficiënter omdat het een kort dieseleilandje in een net van elektrische treinen is geworden. Als je daar een ander soort treinstellen moet gaan inzetten dan op de overige lijnen is dat al snel duurder dan mee te hobbelen in het electrische net.

Pieter
1 maand geleden
Antwoord aan  D den Drijver

Kernenergie en ook thorrium is het langste verhaal dat je kunt bedenken met een beetje geluk staat er iets over 30 jaar iets met een heel klein beetje pech 50 jaar en is het uiteindelijk ook 50 keer zo duur dan begroot.Dan zijn de alternatieven veel goedkoper en nu al beschikbaar of binnen korte tijd.

visseling
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Als een hele grove regel; dar in PoLen wordt altijd heel scherp op de groszy/centjes gelet. Er schijnt-zo las ik net op een ander OVforum (met heel wat meer deskundige en veel minder papagaaiende leden) dat de EU een flinke pot subsidie zou hebben voor transitie naar Waterstof-dus daar zal wel een zak met die groszy van komen.
Qua draadjes boven de rails: ik vermoed, hoop zelfs, dat dat voor die treintjes net zo kan als bvb in China al volop met veel nieuwe tram-systemen gebeurt: opladen op haltes, geen bovenleiding meer nodig daartussen. Wacht af wanneer 1e experiment voor treinen daarmee komt. Dan kan die 2e diesel in deze ouwe treintjes voor noodgeval-stilstaan zonder accu- nog behouden blijven.
En zoals ook al eerder gezegd en toch nog maar eens weer herhalend: al dat gedram van overal veel vlugger naar toe etc dat overheerst hier: als je echt dat groene heel serieus neemt, moet je naar veel MINDer reizen streven. Veel meer fietsen. Gaat niet gebeuren-in NL door groot tekort aan woningen, en steeds toch weer stijgende welvaart.

Baardstaart
1 maand geleden
Antwoord aan  visseling

Laat ik het zo zeggen. Kan het in dit geval Polen of iemand niet verwijten als deze gebruik maakt van subsidies van nep-groene maatregelen als het hen op het einde van de dag geld bespaard voor het realiseren van een bepaald doel. Het is aan overheden om hun milieugelden goed te investeren en niet klakkeloos meegaan in de lobby van de groene commercie. Overigens is heel de milieubeweging ook meegegaan in die claims, waardoor er ook geen serieuze tegenspraak meer is. De oplossing van alle problemen [bedoel het natuurlijk sarcastisch] (windmolen parken op zee) of het nu om klimaat of energie souveraniteit gaat, gaat gepaard met flinke milieuschade in het zeeleven en daar kan je zelfs de milieubeweging niet meer op aanspreken.
Over de stijgende welvaart wil ik ook een ding zeggen. Ook dit is een geloof. Ik werk bij een kringloop en de kwaliteit van de ingebrachte spullen rent achteruit en als we echt groeiende welvaart zouden hebben zou de kwaliteit van spullen moeten toenemen. Achter de facade van allerlei luxe zitten veel mensen hun eindjes aan elkaar zien te knopen. Als er echte welvaart is koopt men kwalitatief goede producten en is de Action en de Chinese webshops niet de snelst groeiende winkels.
En alleen al de bevolkings”piramide” is een duidelijk teken en we gaan de komende decennia al op zijn minst de prijs betalen van ons “kinderloos” leven (bedoel dat we gemiddeld minder dan 2,1 kinderen nemen). Wijzend naar het beleid van het komende kabinet Jetten 1. Ook de aanwezigheid van Trump en andere populisten is geen teken dat het echt goed gaat. Kijk ook hier achter de facades. Maar de autos blijven op de plekken waar nog wel een gezin bestaat, omdat man in plaats X werkt en de vrouw op plaats Y en een van de werkende kinderen, die door de woningnood geen woning kunnen krijgen op op plaats Z. Immers je “baas” ziet je al met de volgend OV probleem, opstopping of staking.

Paul Lamote
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Je houding tegenover Chinese producten dateert nog uit de jaren 90 en is totaal achterhaald. Misplaatste Europese arrogantie.

Passepartout
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Waterstof is inderdaad pas interessant als batterijen totaal onvoldoende zijn qua capaciteit. Anders echt zonde van de centen. Dat was in 2000 al duidelijk en wordt alleen maar duidelijk naarmate batterijen beter en goedkoper worden. Waterstof heeft een goede lobby, dat wel dus inderdaad lekker subsidie tanken. Maar zelfs in de industrie, waar er echt wél waterstof nodig is om groen te kunnen werken, is er nog niemand die het wil betalen.

Paul Lamote
1 maand geleden
Antwoord aan  Baardstaart

Op lijnen in Polen zoals deze waar drie treinen per dag rijden is elektrificatie natuurlijk geen optie. Dan is het of diesel, batterijen of waterstof. Of een bus misschien.

Laatst bewerkt op 1 maand geleden door Paul Lamote
D den Drijver
1 maand geleden

Wat-voor-Buffel ? ? Ik houd het gewoon op Buffel.

Arnold
1 maand geleden
Antwoord aan  D den Drijver

Een waterstofbuffel, afgekort tot waterbuffel.

Bert Sitters
1 maand geleden

Kunnen ze nu ook zwemmen?

buffels-zwemmen-Sakhon-Nakhon_IMG_1948-1-1-2
Pieter@gmail.com
1 maand geleden
Antwoord aan  Bert Sitters

Hoeveel belasting geld is er weer over de balk gegooid met het afschaffen van deze treinen in nederland ?

Daan
1 maand geleden
Antwoord aan  Pieter@gmail.com

0 euro, NS rijdt geen diesellijnen meer.
Arriva had toen al 9 jaar lang lichtere en zuinigere diesel treinen in dienst en daarom geen interresse.

Plus ze waren 25 jaar oud, dan is een dieseltrein bij intensief verbuik aan vervanging (of aan peperduur onderhoud toe).

Baardstaart
1 maand geleden
Antwoord aan  Daan

Daarbij zijn de Alstom Lint, Stadler GTW en Stadler Wink treinen gelijkvloers en dat is de Buffel niet. Provincies willen graag gelijkvloerse (toegankelijke) treinen om het OV inclusief te maken en de markt biedt hiervoor ook betaalbare en geloofwaardige mogelijkheden, zoals de bovengenoemde treinen. Dan zie je ook dat de Buffel uit een hele andere generatie komt dan de nieuwere dieseltreinen.
Een ander pluspunt is dat deze lichtere treinen ook nog zuiniger zijn met brandstof, waardoor ze ook efficienter zijn. Persoonlijk denk ik wel dat de Lint iets te licht is voor het Nederlandse spoorgebruik, omdat deze railbus variant eigenlijk voor de echte afgelegen lijnen met lage snelheden bedoeld is (waar men 80 a 100 km/h kan rijden. Lint kan max 120 km/h), terwijl de regiolijnen in Nederland veelal 130 of 140 km/h aankunnen. Let wel dat dit wel een van de eerste gelijkvloerse dieseltrein is. Na electrificatie van Overijssel wat de komende jaren gaat plaatsvinden gaat de Lint ook van het Nederlandse spoor af en laat ze tot die tijd dat spul maar lekker oprijden.
PS. Ik maak regelmatig gebruik van de ZHO lijn waar deze Lintjes rijden.
PSS. Polen gebruikt de Buffels als IC/RE trein, waarbij een zwaardere trein voor langere routes voor de reizigers vaak wel iets comfortabeler is en er ook minder gestopt hoeft te worden op tussenliggende stations. Een stop en weer optrekken zijn de grootste brandstof verbruikers.

Paul Lamote
1 maand geleden
Antwoord aan  Daan

Plus dat ze geen airco hadden en in de zomer niet te harden waren van de hitte. Ik vraag me trouwens af hoe dat zomers in Polen gaat.

Cee real
1 maand geleden

Hildebrand

Paul Lamote
1 maand geleden

Waterstof is een kansloze exercitie, veel te inefficiënt en daardoor te duur om te maken.

Rudy
1 maand geleden

De competitie is tussen accu technologie of waterstof technologie. Accu technologie heeft als voordeel dat er snelle onwikkelingen zijn in de auto industrie. Zowel de capaciteit als de laadsnelheid zijn met sprongen omhoog gegaan. In Nederland met relatief korte afstanden is waterstof t.o.v. accu’s kansloos.

Het is een geheel ander verhaal bij goederenvervoer. Daar is veel meer energie nodig en is accu technologie (voorlopig) kansloos. Daar is het nog steeds elektrisch of diesel.